is toegevoegd aan uw favorieten.

De Fransche Revolutie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

toon uit, «verraad, bedrog, schurkerij, bloedzuigerij van Dan tot Berseba !" De ziel van Marat is ziek van dat gezicht, maar nu het middel daar tegen? Men riclite achthonderd galgen, behoorlijk gerangschikt op, «en bange Riquetti aan de eerste!" Dat is het korte recept van Marat, den volksvriend.

Zoo blazen en tieren de honderd drie en dertig en nog schijnen ze niet toereikende te zijn, want er zijn in Frankrijk duistere schuilhoeken, tot welke geene nieuwsbladen doordringen, en overal heerscht zulk een hevige begeerte naar nieuws als men nergens nog beleefd heeft. Keert een Dampmartin haastig, met verlof zijnde, van Parijs naar huis terug; (1) dan kan hij niet vooruitkomen, daar de boeren hem op weg aanhouden en met vragen overstelpen; de postmeester laat de paarden niet naar buiten gaan, voordat men bijna met hem getwist heeft, maar vraagt altijd: Wat nieuws is er? Te Aiilun blijft er, in weerwil van den stikdonkeren nacht en der snerpende koude — want men is thans in Januari 1791 — niets anders over, dan de vermoeide ledematen en gedachten bijeen te zamelen, en uit een venster, dat op het marktplein uitziet, tot het volk te spreken. Natuurlijk zoo beknopt mogelijk. Dat goede lieden, is het waarlijk, wat de nationale vergadering in mijn oog doet; dat, en geen ander nieuws is er;

«Nu 'k de moede lippen sluit,

»Laat mij rustig slapen gaan."

De goede Dampmartin ! — Maar is het niet verwonderlijk, dat volkeren hun nationaal karakter zoo getrouw blijven, zoodat dit hun werkelijk in 't bloed moet zitten? Vóór negentien eeuwen merkte Julius Caesar met zijn snellen, vasten blik reeds op, hoe de Galliërs de menschen op den weg als't ware belegerden. «Het is hunne gewoonte," zegt hij, «om reizigers zelfs met geweld tegen te houden en een iegelijk hunner te vragen, wat hij over de eene of andere zaak slechts weten of gehoord kan hebben; in de steden omringt het gemeene volk den doortrek kenden koopman, en verlangt van hem te weten uit welke streken hij komt en wat hij daar heeft leeren kennen. Aangespoord door zulke geruchten en praatjes, zullen zij de gewichtigste besluiten nemen, hetgeen hun natuurlijk in 't eerstvolgende oogenblik berouwen zal, daar zij slechts op losse geruchten afgaan, en menig reiziger, om hun te behagen en van hen af te komen, met louter verdichtselen antwoordt." (2) Dat gebeurde vóór negentien eeuwen, en nu nog moet de arme Dampmartin, vermoeid van de reis, in den kouden winter, en waarschijnlijk bij een spaarzaam sterre- of traanlicht, uit het venster eener herberg het woord voeren. Dat volk heet niet meer Galliërs, is geheel braccatus (3) geworden, draagt broeken, en heeft niet weinig lotwisselingen ondergaan. Zekere woeste Germanen, de Franken, (4) kwamen het overstormen en sprongen het, zoo te zeggen, op den rug en hebben het sedert dien tijd altijd op hun onverzette-, lijke wijze met den teugel gereden, want de Germaan is, zoo als de naam reeds aanduidt, een Gnerre-, dat is, een weer- of krijgsman. En zoo noemt men het volk thans Franken of Franschen ; maar is het oude Gallisch- en Gaëlisch-Celtische karakter, met zijne heftigheid en prikkelbaarheid en met al het goede en kwade, dat het heeft, niet tamelijk zuiver bewaard gebleven?

Dat overigens het clubwezen bij zooveel prikkelbaarheid weelderig tiert en zich uitbreidt, behoeft niet gezegd te worden. Hoog boven allen schittert de moeder van het patriottisme, die in de kerk der Jacobijnen zitting houdt; voor haar verbleekt het

(1) Dampmartin, 1, pag. 184.

(2) I)o Bello Gallico, IV, 5.

(3) Transalpijnseh Gallië werd door de Romeinen verdeeld in twee deelen : de Provincia Romana (Provence of Gallia braccata, naar de lange broeken, die de bewoners droegen, en Gallia comata, naar de lange opgebonden haren der bewoners. Gallia torfata was Cisalpijnseh Gallië, het noorden van Italië, waar de bewoners reeds vroeg de togas het bekende kleedingstuk der Romeinen, hadden aangenomen.

(4) In het begin der 5,l° eeuw vestigden zich de Franken in Gallië.

15