is toegevoegd aan uw favorieten.

De Fransche Revolutie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heeft volgens de wet de macht om te bevelen — bij een leger vol royalisten en krypto-royalisten scheen zulk eene wet noodzakelijk — en beveelt als vreedzame pasteibakkers, niet als heldhaftige patriotten, — de overgave! Met groote stappen begeeft Beaurepaire zich huiswaarts; toen zijn kamerdienaar binnentrad, zag hij hem «driftig schrijven," en verwijderde zich. Weinige minnten later hoort de kamerdienaar een pistoolschot; Beaurepaire ligt dood, zijn driftig schrijven was een laatste zelfmoordende afscheidsgroet geweest. (1) Zoo stierf Beaurepaire, door Frankrijk beweend, in het Panthéon begraven, met een eervol pensioen voor zijn weduwe en deze woorden tot grafschrift: Hij wilde liever sterven dan voor despoten bukken. {2) De Pruisen dalen van de hoogte neder en worden zonder slag of stoot meester van Verdun.

En zoo rukt Brunswijk voort van station tot station, al nader en nader; wie houdt hem nog tegen, hein, die eene uitgestrektheid van veertig mijlen beslaat? Reeds vliegen de fourageurs ver in het rond, de dorpen in het Noord-Oosten worden geplunderd, de Hessische fourageur heeft slechts '-drie sous daags,' zelfs de emigranten rooven, zegt men, zilveren gereedschappen, om zich te wreken. Clermont, Sainte Menehotdd, vooral Varennes, siddert gij steden van den nacht der sporen! De procureur Sausse en de magistraat van Varennes hebben de vlucht genomen; de wakkere Boniface le Blanc (3) uit de B>-as d' or is in de bosschen, zijn jonge vrouw, schoon om aan te zien, moet met haar jeugdig kind, gelijk de schoone Bessie Bell uit het lied, onder een loofdak leven en reeds vroeg de jicht opdoen. (4) Clermont moge thans de stormklok luiden en illumineeren. Clermont ligt aan den voet zijner koe (vache, zoo heet daar de berg) ten prooi aan de Hessische plunderaars; zijne schoone vrouwen worden beroofd, niet van haar leven of van wat haar nog dierbaarder is, maar van al hetgeen goedkooper en draagbaar is, want nood, bij drie sous daags, kent geen wet. Te Sainte Menehotdd heeft men den vijand reeds meer dan eenmaal verwacht — en de nationale garde kwam geheel onder de wapenen — maar nog niet gezien. De postmeester Drouet (5) is niet in de bosschen. maar werkt aan zijne verkiezing en zal plaats nemen in de conventie, merkwaardig koningvanger en koen oud-dragonder als hij is.

Zoo raast en rent alles in het Noord-Oosten, en op een bepaalden dag, welks datum voor de geschiedenis onherroepelijk verloren is, heeft Brunswijk beloofd, te Parijs te zullen middagmalen — zoo de hoogere machten het veroorloven. En te Parijs, in het middelpunt, is het gelijk we zagen, en in de ^ endée, in het Zuid-Westen, is het ook gelijk we zagen, en Sardinië is in het Zuid-Oosten, en Spanje is in het Zuiden, (6) en Clairfait met Oostenrijk en het belegerde Thionville is in het Noorden, en geheel Frankrijk is in dolle beweging, gelijk in de door de winden gezweepte Sahara de zandzuilen warlend dooreenwalsen! Nimmer nog bevond een land zich in zulk een wanhopigen toestand. Het is een land, zou men zeggen, dat Zijne Pruisische Majesteit, zoo hij wilde, als Polen, (7) zou kunnen verdeelen en verbrokkelen, slechts het overschot den armen broeder Lodewijk

(1) Volgens anderen schoot hij zich in den krijgsraad dood.

f2) »I1 aima mieux mourir que dn capituler avec des tyrans" — bij decreet der Vergadering van 12 September 1792 werd besloten zijn lijk in het Panthéon op te nemen. Eene der Parijsche sectiën nam zijn naam aan, zijne weduwe kreeg een pensioen en eenige dichters kozen Beaurepaire tot held van hunne werken. Zoo dichtte o. a. Lebrun :

Des Beaurepaire, des D<5silles,

La mort a prédit nos succès;

Venez, phalanges de Xercès Et nous aurons nos Thermopyles.

(3) Zie over deze mannen pag. 180, deel II.

i4) Helen Maria Williams. Letters from France (Londen 1791—1793), III, 96.

(5) Zie pag. 175 en volgende, deel II.

(6) Zie over Sardinië en Spanje pag. 234, deel II.

(7) Eene zinspeling op de verdeeling van Polen tusschen Rusland, Pruisen en Oostenrijk.