is toegevoegd aan uw favorieten.

De architectuur in hare hoofdtijdperken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van ilit gedeelte. Doch van ;i 1 Ie Arabische monumenten laat deze moskee, ofschoon zeer verminkt, den sterksten indruk na en zij is in de geschiedenis der kunst het meest volkomen type, waarin de gevoelens van een ras hebben geleefd''((ravot). Zij vertegenwoordigt de Arabische kunst in haar bloeitijd, inde volkomen technische en artistieke ontwikkeling van den stijl. Van nu af worden do zuilenrijen bij den aanleg dor moskee uitzondering en groote overwelfde ruimten worden het uitgangspunt van het gebouw. Stelselmatig wordt de versiering door do geometrie beheerscht; in do vernuftige samenstelling van stalaetioton en arabesken, schijnbaar in meest fantastischen, willekourigen vorm. doch inderdaad in streng verband. In hun rhytmisch lijnenspel vindt

de kunstenaar van den Islam de steeds afwisselende, bekoorlijke kunstvormen ter vertolking zijner geestesaandoeningen.

Groot is de invloed van Hassan's moskoe geweest en verschillende bedehuizen uit don laatsten tijd van Caïro's zelfstandig bestaan zijn naar haar model gebouwd. Xiet in slaafsche navolging als eertijds, doch naar eigen, persoonlijke opvatting van den kunstenaar, zoodat bij afwisseling in aanzicht toch de eenheid van den stijl bewaard blijft. En deze \olgt zijn natuurlijk verloop van bloeitijd tot verval. Wanneer eenmaal do grootste rijkdom aan hulpmiddelen 011 daarmee de hoogste kunstuitdrukking bereikt is, maakt, bij gebrek

Kig. 3S;l. (irafmoskee van Kait-Bav te Cairo. HHU IliellWO gedachten tel' Verwezenlijking,

hot streven naar grootsehheid van geheel, voor het jagen naar detailrijkdom plaats. Steeds meer wordt do versiering hoofdzaak. Sta hu •tieten en arabesken, die aanvankelijk tot de voornaamste gedeelten van den bouw beperkt waren, en door natuurlijke tegenstelling tot de vlakke muren krachtig spraken, overdekken steeds meer don romp van het monument. Zij vlechten zich om de kern der slanke minaret, hechten zich overdadig aan portalen en ramen, aan balkons, balkplafonds, bogen en gewolven. Het karakter der architectuur wordt overdreven fijn om ten slotte, in den vervaltijd van het rijk. in onrust, overlading en slapheid te ontaarden.

De uiterste grens van artistieke verfijning is in do grafmoskee van sultan Kait-Bav bereikt (1408 '(Mi). I)e plan-indeeling komt in beginsel met die dor moskoe van Hassan overeen (fig. .*>8;>), doch vorm en afmetingen verschillen. Ook hier geheele afzondering \an hot inwendige en groepeering