is toegevoegd aan uw favorieten.

De architectuur in hare hoofdtijdperken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

steenen rug AH. Deze. door zijn radiaal voegverband dienst doende als streksclien boog, ruggelings op den schoorboog geplaatst, neutraliseert diens eventueelen opwaartschen druk en voorkomt de ontwrichting der lichte bovengalerij. De schuine rug GF schoort nu den boveninuur zonder zijdruk te weeg te brengen. De driehoekige verzwaring van den luchtboog is door een vierdeelige roset D

CT» O O

ajour gewerkt, doet dus denzelfden dienst als een massieve vulling zonder diens zwaarte te hebben. Zoo is de geheele samenstelling van den luchtboog, door lichtheid, hechtheid en sierlijkheid van constructie en vorm, een merkwaardige proef van de groote technische bekwaamheid en den artistieken zin der Gothische bouwmeesters. In talrijke varianten komt het stelsel — tot

overdrijving toe — aan de kathedralen voor. Die te Troyes en Abbeville (15e eeuw) getuigen er van. Eveneens kathedralen buiten Frankrijk, zooals die te Keulen, Milaan en andere plaatsen.

Hiermede zijn in hoofdtrekken de groote eigenschappen en de ontwikkeling van het Gothische constructie-stelsel aangeduid. En al heeft ook dit stelsel zijn zwakke zijde, die nader, bij de beschouwing van enkele hoofdkerken, zal worden besproken, dan verdienen deze toch groote bewondering en behooren zij tot de meest geniale scheppingen die de geschiedenis der architectuur heeft aan te wijzen. Vooral de Noord-Fransche kathedralen, de oudste

monumenten der (iothiek in enkele tientallen van jaren na elkaar gebouwd, zijn de meest belangrijke en artistieke bouwwerken van dit merkwaardige tijdperk. Zij karakteriseeren bij uitnemendheid het geleidelijk stijlverloop van opkomst tot bloei; zij karakteriseeren liet einde der 12'' eeuw als een vroegtijdperk der kunst, een tijdperk van machtigen drang naar grootsche kunstwerken, doch van onzekerheid in uitvoering tevens; een tijdperk van stijlvorniing dat slechts kort duurde en reeds in het midden der 13e eeuw overgaat in een heerlijken bloeitijd van bewust kunnen, van volkomen beheerschen van den stijl in technischen en artistieken zin.

Fig. 94. Luchtboog van de kathedraal te Eu (15e eeuw).

MoniimodeH. Parijs, het centrum der nationale eenheid, der monarchie, tevens de hoofdplaats van een machtig diocees, gaf door den bouw harer hoofd-