is toegevoegd aan uw favorieten.

De architectuur in hare hoofdtijdperken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

CE, als de kruin van alle ribben tot de hoogte van de diagonaalrib rijst. Weldra worden nog tusschenribben 1 H aangebracht, die het gewelf in steeds kleinere strooken verdeelen, de kruinribben ondersteunen en zoo het aanzicht verrijken, de samenstelling versterken, (tig. 155—157). Ter vereenvoudiging der constructie zijn zij met de hoofdribben in eenzelfde gebogen vlak gelegen, verkrijgen dezelfde kromming en zijn naar een zelfde profil bewerkt. Bovendien worden de ribben in het vlakke bovendeel nog door bindribben *) vereenigd (lig. 158). Het zijn ribben die niet uit den aanzet ontspringen, noch door de kruin gaan. Zoo ontstaat een ribgewelf van afwisselende geometrische teekening, naar zijn vorm als ster en netgewelf bekend.

Hiermede is reeds in de 14e eeuw het eenvoudig vierdeelig, streng constructief Fransch gewelf in een sierlijk, decoratief ribbenstelsel opgelost.

De talrijke ribben spreken nu niet meer als afzonderlijke krachtorganen. Diagonaal en dwarsribben, wier verschillend langs- en dwarsprofll overeenkomstig hun functie en grootte was geregeld, bestaan niet meer. Met de kruin en bindribben hebben zij één profil en gezamenlijk vormen zij een licht, regelmatig, hecht skelet onder het gewelfoppervlak, waaraan zij

geheel ondergeschikt zijn. Blijkbaar was het streven om de organische hardheid van het Fransche systeem te verzachten, zijn esthetisch onsamenhangend aanzien, ontstaan uit de afzonderlijke kromming of het langsprofil der ribben (tig. 87), te verbeteren en een harmonische, regelmatige teekening te verkrijgen. 2) Daarin zijn de Engelsche bouwmeesters dikwijls uitstekend geslaagd. En al mist ook het Engelsche gewelf van dezen tijd, over 't geheel, de streng constructieve uitdrukking van het Fransche type, en gaat het rationeele beginsel soms geheel te loor, als rib en kluis één zelfden steen vormen — zijn niet te miskennen verdienste is vaak de rijke, afwisselende samenstelling, het harmonisch lijnverband. Trouwens de in vergelijking met de Fransche

Fig. 156. Engelsch kruisgewelf met gelijke kruinhoogte der bogen.

') In het Fransch : „contre lierne of gousset".

2) Dehio : „Die Kirchliche üaukunst des Abendlandes".