is toegevoegd aan uw favorieten.

De architectuur in hare hoofdtijdperken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE GOTHISCHE STIJL IX ITALIË.

te» worden gebouwd. — Niet als stijl, in den zin van „decoratieve uiting", werd zij er aanvaard doch om de technische en economische voordeelen van haar gewelfsysteem, de lichtste steenen omsluiting van liet liooge kerkruim.

Het Gothische constructiestelsel verkreeg in Italië, deels uit onbekendheid, deels uit afkeer, geen streng organische ontwikkeling gelijk in Noordelijke landen, zoodat van een directe overname der Fransche Gothiek, als aanvankelijk in Engeland en Duitschland, geen sprake is. Er bestond toen in Italië, niet zooals daar, een druk maatschappelijk verkeer met NoordFrankrijk. Baanbrekers der nieuwe richting worden vooral Fransche geestelijken, Cistercijnsche monniken uit de Bourgondische school, welke orde, zich door de stichting van eenvoudige, strenge bedehuizen heeft onderscheiden. En al blijft op den duur de schitterende Xoord-Fransche bouwschool in Italië niet onbekend, een navolging harer grootsche meesterwerken zijn de Italiaansche kathedralen allerminst.

Het kon niet anders! De geest der Noordelijke Gothiek verschilde te zeer met den Zuidelijken kunstaard 0111 zich daar ongerept te kunnen acclimatiseeren. Haar leidend beginsel, de uitdrukking van het verticalisme, in hoogsten zin, tot overdrijving toe, voor de streng organische samenstelling van het kerkruim, was te wars van liet Zuidelijke, uit antieke traditie ontwikkeld ruimtegevoel, 0111 gereede navolging te kunnen vinden. Het vernuftig, doch ingewikkeld schema der Noordelijke Gothiek, dat de muren geheel oplost in een gespierd verticaal lijnverband, van ranke, fijn verdeelde bundelpijlers, hooge spitsbogen, stoute schoorbogen, statige, contraforten, spreekt als liet krachtig architectuur-organisme, als de stijlvolle uitdrukking van den ernstigen, Noordelijken volksaard der middeleeuwen, die door geloofsijver tot ascetisme was opgevoerd. Het levendig aanzicht der Noordelijke kathedraal is ook in volkomen harmonie met het vaak gure veranderlijke Noordelijke klimaat.

Het zonnig Italië daarentegen is, door zijn heerlijk klimaat, het land van licht en kleur. Zijn antieke monumenten hebben, door grootschen opzet, duidelijke, breede teekening der vlakken, aaneengesloten ïnuunnassa's een karakter van rustigen eenvoud, van kalme voornaamheid. Hun ruimte spreekt niet dooide mystiek van liet schijnbaar oneindig hooge, maar door de overzienbare, vaste omsluiting der muurvlakken, en daar zij slechts spaarzaam door pijlers wordt onderbroken, spreekt haar esthetisch karakter voor alles door den indruk van liet wijde, het ruime.

Onder deze omstandigheden moest de Gothiek in Italië, waar zij slechts ter wille van haar constructiestelsel was aanvaard, anders worden. Te meer omdat de bouwmeesters het stelsel niet zoo als elders in zijn geheel overnamen, doch slechts in zooverre het voor hun doel dienstig bleek. Niemand