is toegevoegd aan uw favorieten.

De architectuur in hare hoofdtijdperken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE RENAISSANCE IN DE NEDERLANDEN.

zinnebeeld van tle nijverheid bedoeld, maken in deze omgeving een zwaren indruk.

Ook het fraaie dubbele huis op de Heerengracht, tegenover de Koningenstraat, hoewel minder vast van samenstelling en wat hybridisch door de vermenging van pilasterordonnantiën in liet benedendeel niet blindboogtiaveeën in den top is een verdienstelijke schepping in de Keyzer's trant,

zoo niet van zijne hand.

Behalve andere koopmanshuizen deels verbouwd of verdwenen 1), spreken nog verschillende publieke gebouwen, in en buiten Amsterdam, van de Keyzer's groote werkzaamheid in dezen tijd 2).

Ook Neerland's eerste Protestantsche kerken van beteekenis, de Zuiderkerk (1603—'11), de Westerkerk (1620—''31) te Amsterdam zijn van zijne hand. Toch geven zij nog geen volledige oplossing van het moeielijk nieuw

vraagstuk. Beider grondplan, een rechthoek van driebeukig basilicalen aanleg zonder apsis, is geen ideaal-type van het Protestantsche bedehuis dat, vóór alles, één groot, overzienbaar spreekruim vraagt (tig. 370). Hinderlijk voor het vrije uitzicht op den kansel zijn de zuilen die de arcaden van het schip dragen. Ook de kansel zelf, het uitgangspunt der ruimteontwikkeling, mist een karakteristieke plaatsing tegen de middenzuil der dwarsas.

De architectonische opbouw der Xuiderkerk is gebrekkig. Zware houten

dwarsjukken, zonder organisch verband tusschen de arcaden van den hovenmuur geplaatst, onttrekken het ruimteprofil deels aan den blik, verstoren zijn totaalindruk. Ongunstig werkt de zware kroonlijst met consoles hij de geboorte van het houten tongewelf in het midden ruim. De zijbeuken hebben

houten kruiswelven.

Het uitwendige van deze kerk is onbelangrijk. Onsamenhangend brengen de gevels het ruim tot uitdrukking. Alleen de silhouet van den toren is schilderachtig (tig. 371). Fier verrijst de vierkante romp boven de dicht ombouwde huizenmassa's; zijn vlakke flanken zijn niet smalle nissen en ramen doorbroken. Keil Jonische ordonnantie van steen, niet vrijstaande zuil op de

') Zie de verdienstelijke teekeningen van wijlen den heer A. N. Godefroy, architect. 2) Te Amsterdam : De Reguliers- of Munttoren, de Jan Roodenpoortstoren, de Haarlemmerpoort e. a.

Fig. 375. Noorderkerk te Amsterdam.