is toegevoegd aan uw favorieten.

De architectuur in hare hoofdtijdperken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HET KLASSICISME.

zwierig geboetseerde stucplafonds, fraai gesneden deurbekroningen en wandverdeelingen niet allegorische schilderingen voorzien, alle in rijken Barok-, Rococoof Louis XVI-stijl.

Belangrijk zijn ook de raads-, regenten- en vergaderzalen onzer publieke gebouwen en stichtingen. ')

's Gravenhage is een der voornaamste plaatsen voor den stijl van dezen tijd door de vele patriciërswoningen in het centrum der stad gesticht. Als oudste, eind 17e eeuw, de woning voor Baron v. Wassenaer v. Obdam, later prinselijk paleis, op den hoek van Kneuterdijk en Lange Voorhout. Hier nog verschillende voorname huizen, o. a. de Kon. Bibliotheek, in Lodewijk X\ ; het Paleis der Koningin-Moeder, laat 18e eeuw. Eveneens de tegenwoordige schouwburg en enkele interessante heerenhuizen aan den Vijverberg. Aan het 1'lein, de voormalige „Logementen" van Amsterdam en Rotterdam, thans Rijksarchief en Departement van Oorlog. In Rotterdam de Beurs (1715), een statig gebouw van A. v. d. Werff; de fraaie Delftsche l'oort (± 1/70) van de Swart en eenige merkwaardige heerenhuizen aan het Haringvliet, Nieuwe Haven, Boompjes, e. a. Te Haarlem 2) en Amsterdam verschillende heerenhuizen, stichtingen en publieke gebouwen. Ook Deltt en tal van andere plaatsen bezitten merkwaardige gevels en binnenhuizen uit dien tijd.

DUITSCHLAND.

De noodlottige dertigjarige oorlog, die heel Duitschland tot het midden van de 17e eeuw teisterde (1648), bracht ook in de ontwikkeling der architectuur groote storing. Als geloofsstrijd begonnen en in het zelfzuchtig streven naar gezag van den adel geëindigd, had hij bloeiende handelssteden verarmd, ontvolkt en den ondernemingsgeest der burgerij, de kern van de Renaissance-beweging, verlamd. Na de belangrijke, reeds genoemde bouwwerken van liet begin der 17e eeuw 3), trad dan ook een lange stilstand in. Eerst in de tweede helft ontstaat allengs een nieuwe bouwbeweging, uitgaande, niet meer van de burgerij, maar van de machtige Duitsche vorsten. De vele luisterrijke paleizen, residentiën en kasteelen in verschillende gedeelten van het land gesticht, zijn blijvende getuigen van hun macht en aanzien. Bovendien treedt, vooral in Zuid-Duitschland, de Katholieke geestelijkheid op met grootsche bedehuizen en worden ook in Midden- en Noord-Duitscliland enkele belangrijke Protestantsche kerken gebouwd. De bouwwerken van de burgerij en de steden zijn van ondergeschikter belang.

') Zie o. a. het fraaie plaatwerk : Oude Binnenhuizen in Nederland, door K. T. Sluyterman.

*) Oude Gebouwen te Haarlem van J. A. G. v. d. Steur li. I.

s) Zie pag. 454 en volgende.