is toegevoegd aan uw favorieten.

Beknopt leerboek der geschiedenis van het vaderland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

macht der verschillende bestuurscolleges en van de stadhouders, terwijl toch de verhouding van de laatsten tot de Staten der gewesten zoo geheel anders was geworden. Tal van bepalingen waren zeer onduidelijk, b. v. die over den godsdienst. De regeling van den godsdienst werd aan de gewesten overgelaten; vervolging van andersdenkenden werd evenwel beslist verboden. Zoo konden ook twisten ontstaan over de vraag, of de Unie de benoeming van stadhouders voorschreef.

Gebrekkige naleving. Jammer is het geweest, dat juist een tweetal uitnemende bepalingen nooit zijn nageleefd. Het waren die, waarin algemeene belastingen voorgeschreven werden en gelast werd voor de verdediging van het land alle mannelijke ingezetenen tusschen de 18 en 60 jaar op te schrijven. Geen wonder, dat vooral in later jaren, toen het oorlogsgevaar voorbij was en daardoor de noodzakelijkheid van samenwerking minder werd gevoeld, de Unie als staatsregeling groote gebreken vertoonde. Dat er niettemin zulke groote resultaten bereikt zijn, is niet zoozeer aan de voortreffelijkheid der Unie, dan wel aan de talenten der mannen, die het bestuur van het land leidden, toe te schrijven.

§ 22.

De laatste jaren van den Prins.

Afval. In het Zuiden werd de toestand steeds bedenkelijker. Meesterlijk maakte Parma gebruik van de ontstemming der Katholieken over het woelen der Calvinisten; wie zich onderwierp, verkreeg volkomen vergiffenis voor hetgeen hij tegen den Koning misdreven mocht hebben; de privilegiën beloofde hij te handhaven en velen werden daardoor tot onderwerping bewogen. Sommige edelen won h\j door schitterende aanbiedingen, andere, zooals de hertog van Aerschot, werden door de ijverzucht op Oranje's invloed aan de Spaansche zijde teruggebracht. Zeer noodlottig was vooral de afval van den graaf van Rennenberg, die zich aan Spanje verkocht en de gewesten, waar-