is toegevoegd aan je favorieten.

Beknopt leerboek der geschiedenis van het vaderland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

strekking hadden, hebben ook deze door een ontijdige invoering schadelijk gewerkt.

Zyn omgeving. Uit allerlei zaken zag men, dat hij een anderen weg wilde inslaan dan Oranje. Hoewel Holland het meeste geld tot den krijg bijdroeg, vervreemdde hij de Hollandsche regenten van zich, waaronder tal van trouwe medewerkers van den Prins. Hij vestigde zich te Utrecht en nam daar verschillende lieden in zijn omgeving op, die, uit het Zuiden of uit de landprovinciën afkomstig, geen acht sloegen op de belangen van Holland, b. v. zekeren Prouninck, een eerlijk maar zeer heftig man, die burgemeester van Utrecht werd, en Reingoud, wiens verleden niet vlekkeloos was en als gewezen bankroetier zeker allerminst den post verdiende van hoofd der nieuw ingestelde Kamer van Financiën.

Verbod van den handel niet Spanje. Al spoedig bleek, hoe weinig rekening werd gehouden met de belangen van Holland en Zeeland. Deze gewesten dreven een zeer voordeeligen handel op Spanje en op die gewesten, welke weer onderworpen waren. Dit wekte de verontwaardiging der landprovinciën op; zij vergaten evenwel, dat het afbreken van den handel Spanje wel zou schaden, maar Holland belangrijke winsten zou doen derven, terwijl men den toevoer niet kon afsnijden. Toch werd door Leicester op straffe des doods alle handel met den vijand verboden en aan Reingoud machtiging gegeven door onderzoek in de koopmansboeken overtredingen aan te toonen.

Dreigende burgeroorlog. Andere maatregelen van den landvoogd deden de spanning nog grooter worden. Toen hij eenigen tijd in Engeland vertoefde, leverden twee Engelsche officieren Deventer en een schans bij Zutfen aan den vijand over, welke rampen Leicester door beter beleid had kunnen voorkomen. Scherpe verwijten werden gewisseld; de verhouding werd zoo gespannen, dat Elisabeth niets liever wilde dan zich geheel uit de zaak terug te trekken en aan Leicester last gaf de Staten-Generaal te bewegen een vrede met Spanje te sluiten. Daar Leicester bij de predikanten en de lagere bevolking veel steun vond door zijn ijveren voor het Calvinisme en zijn plannen desnoods met geweld wilde doorzetten, was een burgeroorlog te vreezen. Het gelukte evenwel aan Oldenbarnevelt, die kort te voren Landsadvocaat van Holland was geworden, zijn