is toegevoegd aan uw favorieten.

Beknopt leerboek der geschiedenis van het vaderland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

§ 24.

Tien jaren yan voorspoed.

Toestand van het Land. Sedert de komst van Parma was de fortuin steeds aan de zijde der Spanjaarden geweest; de opstand was langzamerhand beperkt tot Zeeland, Holland, Utrecht, Friesland en de Yeluwe; al deze deelen lagen bovendien open voor de strooptochten der Spanjaarden. Het volk stond vijandig tegenover de regeering; de grootste verwarring heerschte in het land; de geldmiddelen verkeerden in treurigen staat; de troepen werden niet geregeld betaald, zoodat het garnizoen van Geertruidenberg deze stad aan de Spanjaarden overleverde.

Panna naar Frankrijk. Plotseling kwam er verademing. Hendrik III, koning van Frankrijk, werd door sluipmoord omgebracht; de wettige opvolger, Hendrik IV, was een Calvinist en Philips II, die voor zijn dochter Isabella aanspraak op de kroon maakte, gaf aan Parma last zich met een groot deel zyner troepen naar Frankrijk te begeven. Zeer tegen zijn zin werd deze dus gedwongen van verdere veroveringen af te zien en zijn troepenmacht hier te lande zeer te verzwakken.

Oldenbarneyelt. Nu stonden in het Noorden mannen aan het hoofd, die onmiddellijk partij wisten te trekken van den veranderden stand van zaken. Het waren Oldenbarnevelt en Maurits. De eerste, die reeds bij het bestreden van Leicester groot talent als staatsman getoond had, leidde met vaste hand het bestuur en de buitenlandsche zaken. Hij zorgde voor een nauwe aansluiting bij Hendrik IV ') en Elisabeth en maakte door zijn voortreffelijk beheer der geldzaken een aanvallend optreden tegen Spanje mogelyk. Door zijn zeldzame scherpzinnigheid, zijn groote kennis van de doolwegen der diplomatie en zijn toewijding aan 's lands zaken neemt Oldenbarnevelt onder onze staatslieden een der eerste plaatsen in 2).

Maurits. Op militair gebied vond hij voortreffelijken steun

') Platen-atlas: Fig. 93. :) Platen-atlas: Fig. 99.