is toegevoegd aan uw favorieten.

Beknopt leerboek der geschiedenis van het vaderland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

daardoor zeer gebaat. De accijns op suiker en gedistilleerd, welke artikelen als genotmiddelen beschouwd worden, bleef daartegen bestaan; de laatste is zelfs tot een verbazende hoogte gestegen en levert tot schande van ons volk niet minder dan 26 millioen aan de schatkist.

Terwijl er dus .in het begin van dit tijdperk een zware druk op de lagere klassen rustte, werden de vermogenden naar verhouding veel te licht belast, daar er geen rijks inkomstenbelasting bestond. Lange jaren heeft een belangrijk deel der liberale partij naar het wegnemen van deze schandelijke bevoorrechting gestreefd; eerst aan minister Pierson is het gelukt belastingen op het inkomen uit vermogen en uit bedrijf in te voeren, de laatste ter vervanging der verouderde patentbelasting. De verbeterde heffing der invoerrechten, waarbij ontduiking voorkomen wordt, en de conversie onzer schuld hebben in de laatste jaren onzen ftnancieelen toestand zeer bevredigend gemaakt ')•

Het ouderwijs. Over de hervorming van het Lager Onderwijs, die voor de verhouding der staatspartijen van zoo overwegend belang is geweest, hebben wij reeds in het vorige hoofdstuk gesproken (zie pag. 205 en 208). De toenemende belangstelling in de opvoeding heeft echter ook in andere opzichten een gunstigen invloed uitgeoefend. In de eerste helft dezer eeuw bestond ei van overheidswege voor iemand, die de lagere school doorloopen had, geen gelegenheid tot verdere ontwikkeling dan het gymnasium, dat door zijn bevoorrechting der classieke talen alleen tot voorbereiding van universitair onderwijs geschikt was. Deze leemte werd door Thorbecke aangevuld door de wet op het Middelbaar Onderwijs, die in een groote behoefte voorzag, al heeft zü ook niet aller verwachting bevredigd. Ook het Gymnasiaal onderwijs werd verbeterd, terwijl er bovendien tal van andere scholen verrezen, deels van staatswege, deels door gemeenten

l) Merkwaardig is de vergelijking van enkele posten der begrootingen van 1848 en 1898, overgenomen uit „Een halve Eeuw" (Gedenkboek van het Nieuws van den Dag): 1848 1898

Onder wys. . . 845,000 9.900,000

Kunsten en wetenschappen 115,000 845,000

Medische politie nihil 608,000

Post en telegraaf 500,000 10.500,000

Waterstaat, handel en nijverheid. . 2.300,000 13.000,000