is toegevoegd aan uw favorieten.

Kapitaal en arbeid in Nederland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tiger jaren heeft gewekt. De terugslag der Kommune deed de Internationale — hier nooit sterker dan drie frakties en in haar kring van invloed tot enkele groote steden beperkt — den dood aan. En het Alg. Ned. Werkliedenverbond ontstond, spoedig daarna, als reaktie tegen twee hoofdbeginselen der sociaal-demokratie: de internationale solidariteit en de klassenstrijd. De groote aanhang dien het Verbond weldra won, bewees voor welk soort beweging het z.g.n. vooruitstrevende deel van het nederlandsche proletariaat rijp was : naast de Internationale, zelfs geen sekte, na korten tijd niet veel meer dan een klubje van arbeiders, verscheen het Werkliedenverbond, enkele jaren na de oprichting 5000 leden sterk, inderdaad als een massa-beweging. Zijn flauwe en bedeesde politiek, zijn afschuw van den klassenstrijd, zijn geloof aan de mogelijke samenwerking van patroons en arbeiders en aan de eeuwigheid der kapitalistische produktiewijze, pasten geheel in de denkwijze van „de kern" der nederlandsche arbeiders, ambachtslieden grootendeels, handwerkers; kleinburgers in merg en been. En toen in 1877, vijf jaren na de oprichting van het Verbond, de Christelijke arbeiders zich in Patrimonium vereenigden, scheen het of de burgerlijke partijen de nederlandsche arbeidersklasse op haren weg tot zelfstandige organisatie hadden ondervangen, en met voor haar zinnelooze leuzen gelokt tot hopelooze verbrokkeling, afgetrokken van den eenigen weg, organisatie op den grondslag van gemeenschappelijk klassebelang, die niet bedriegelijk in de rondte voert, maar recht afgaat op het doel.

Maar de ekonomische ontwikkeling ging voort en het Nederland der tachtiger jaren was niet meer hetzelfde als dat van 1870, zooals dat van '70 een weinig anders dan dat van '48 was geweest. De eerste golf der moderne arbeidersbeweging, de Internationale, had Nederland over Belgie bereikt, de tweede drong binnen van uit Duitschland. De eenheid en kracht der duitsche sociaal-demokratie werkte door tot over de grenzen, haar strijd op leven op dood tegen Bismarck vestigde