is toegevoegd aan uw favorieten.

Barthold Meryan

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

toegenomen totdat eindelijk de maat was volgemeten en

de slachtoffers zich revolteerden, als één man tegen hun onderdrukkers opstonden. Bij al dergelijke historische verschijnselen gold echter de strijd niet de individuen maar de toestanden, en dit werd helaas nog te veel uit het oog verloren. Wie rechtvaardig en onbevangen om zich heen zag. zich rekenschap gevend van het geheel, moest tot de conclusie komen, dat de gezaghebbende als individu — enkele uitzonderingen daargelaten — tegenover de wereld-evolutie even machteloos stond als de onderdrukte zelf.

Wat waren dan de middelen om te verhaasten de economische en sociale evolutie, die zoo duidelijk naar afschaffing van privaat eigendom en een collectivistische productiewijze heen wees? Hoe het snelst te breken de reactionnaire invloeden, welke, dienend het evangelie der hebzucht, een gezonde normale ontwikkeling van het maatschappelijk organisme tegenhielden en weder een bloedige omwenteling in het leven dreigden te roepen?

Aan de toekomst twijfelen kon niemand, die oogen had om te zien. Het kwam er slechts op aan een sneller of trager verloop der gebeurtenissen in de hand te werken, en om dit te bespreken daarom was hij heden avond hier in hun midden.

Martalis zweeg een oogenblik, en zijn ernstige oogen dwaalden over die honderden, aandachtig naar hem luisterend, hoe vaak zij ook diezelfde uiteenzetting van economische verschijnselen reeds van anderen hadden gehoord. Al dien tijd dat hij sprak, had een volmaakte stilte geheerscht, maar thans schenen de meesten door een zekere onrust te worden bevangen. Eenig gefluister en geschuifel werd vernomen, nu blijkbaar het hoofdmoment van de rede daar was. Er kwam iets vijandigs in veler blikken, men wisselde teekenen met elkaar, en op een gegeven oogenblik moest de voorzitter met een hamerslag en een stentorstem stilte gebieden.

„Wij allen weten," ging Martalis voort, „want ook dit heeft de geschiedenis ons geleerd — dat nog nimmer een geprivilegieerde stand of klasse, of welke categorie van personen ook, zelve hare slachtoffers heeft bevrijd. Dit is geen individueele onwil, maar veeleer een natuurwet. Derhalve moet de impulsie daartoe uitgaan van de verdrukten zeiven. „Een volk van slaven verdient eene regeering van tirannen!" Dit woord van Franklin gold voor zijn eeuw en de onze en alle toekomende tijden. Wij staan thans midden in den klassestrijd en zijn allen ten diepste overtuigd, dat de hefboom van der arbeiders bevrijding moet worden, naast zijn economische verheffing, geestelijke en zedelijke ontwikkeling.