Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE ONTWIKKELING VAN HET BEWUSTZIJN.

Wij zijn onze loopoefeningen vergeten en zetten mechanisch het eene been voor het andere, maar hoe vaak hebben wij het evenwicht verloren, toen wij leerden loopen. Wij schrijven zonder eenige bewuste inspanning de letters neer, die de woorden vormen, waarin wij onze gedachten vastleggen. Maar welk een arbeid hebben wij te verrichten gehad om het zoover te brengen! Het kind, dat zwoegt over zijn krabbeltjes en hanepooten, draait met zijn lichaam, buigt het hoofd nu rechts, dan links, volgt met de tong de open neerhalen. Langzamerhand leert het al deze onnoodige bewegingen onderdrukken, en eindelijk is de hand een slaafsche secretaresse geworden, die volkomen mechanisch de gewilde woorden neerschrijft en alleen din protesteert wanneer een overmatige arbeidsdag haar schrijfkramp bezorgt.

Tal van levensverrichtingen, die oorspronkelijk waarschijnlijk tot de bewuste werkingen van de levensvormen hebben behoord, gaan nu geheel aan het bewustzijn voorbij en de zenuwprikkels, die voor de richtige functioneering van al die organen noodig zijn, gaan niet langer uit van de met ons bewustzijn verknochte hersenen, maar van het sympa-

Sluiten