Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Bilderdijk heeft gezegd dat die „gesloten zakjes" Huygens' lof tot een allerjammerlijkst burgermanspraatje doen afdalen en Dr. A. S. Kok dat wij hier voor een zielkundig raadsel staan „dat alleen opgelost kan worden in den geest als Bilderdijk deed, toen hij zeide: „Huygens' smaak voor schilderkunst was slechts aangenomen, niet innig en eigen." 1

Bij Bilderdijk's uitval behoeven wij niet lang stil te staan; niet bewonderen en vergoden of veroordeelen is in de eerste plaats de taak van den geschiedschrijver deiliteratuur, maar ontleden en weer samenstellen, begrijpen en verklaren, al zal het vaak onmogelijk blijken daarbij aan eigen subjectiviteit te ontkomen. Bilderdijk's oplossing van het hier volgens Dr. Kok aanwezig raadsel, kan mij niet bevredigen. Ik zie niet op welken grond men recht zou hebben aan Huygens een „innigen en eigen smaak voor schilderkunst" te ontzeggen: uit de stukken blijkt m. i. het tegenovergestelde. Doch men moet van Huygens geen dwepende vereering voor kunst vragen die in hem, Kalvinistisch Hollander der 17<ie eeuw, eenmaal niet kon bestaan. Een raadsel blijft hier ook voor mij , die diep besef dat de diepste grond der dingen ons altijd verborgen blijft. Doch overigens geloof ik, dat wij hier alleen een der talrijke voorbeelden hebben van den tweespalt, dooide Renaissance in het wezen van den modernen mensch gebracht, en die zichtbaar is vooral in den Kalvinist. Ook in Huygens zijn Kalvinistisch Christendom en antieke beschaving nooit tot een harmonieus geheel samengesmolten.

' Vgl. Soorü en Zuid XVIII, 3.

Sluiten