Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

middelen beraamd, o. a. door op de groote zaal een koepel te doen bouwen en het geheel tot een praalgesticht te hervormen, bovenal door de schilderkunst.

Thans was Huygens de raadsman der vorstin, en aan Jordaens, den beroemden leerling uit de school van Rubens, werd opgedragen, het groote schilderstuk te vervaardigen, het beeld van den zegevierenden Frederik Hendrik, gezeten op den zegewagen, waarvan de paarden door Mercurius en Minerva gemend worden, terwijl de overwinning zijn hoofd met onsterfelijke lauweren kroont, en de faam de pijlen afweert, waarmede vijanden van allerlei aard, als ondeugd, ziekte en dood den held bedreigen. Boven vertoont zich de Stedemaagd, door vriendelijke engelen omgeven, die het opschrift ontrollen: „Ultimus ante omnes de parta pace triumphus", „de schoonste aller overwinningen is die, waardoor de vrede overwonnen wordt." De weduwe had dit symbool gewenscht, om duidelijk te doen uitkomen, dat de Munstersche vrede aan de overwinningen van Frederik Hendrik te danken was. Het was op die schilderij, dat door den Nederland schen vertegenwoordiger gewezen werd, toen de vredesconferentie in Mei 1899 de afgevaardigden van bijna alle staten samenbracht, om in de Oranjezaal te midden van die symbolen het pleidooi voor den wereldvrede te houden, een vrede, die, helaas! zoo jammerlijk smoorde in den meest woesten en onrechtvaardigen oorlog tegen de Nederlandsche natie in Zuid-Afrika.

De overige stukken in olieverf van Van Thulden, Zoutman, de Bray, Grebber, Livens, Honthorst en Gesar van Everdingen stellen tafereelen voor uit het leven van den Prins, van zijn geboorte tot het graf.

Wilden wij dit kunstmuseum beschrijven, wij zouden moeten stilstaan bij de Chineesche kamer met haar tapijten van rijstpapier uit de 18e eeuw, bij de Japansche kamer met produkten der Japansche kunstnijverheid, nog in 1795 aan Prins Willem V geschonken, enz.

Doch liever dan in zulke détails te treden, laten wij het oog weiden over de plaat, welke ons een aanschouwelijk beeld geeft van dit deftige buiten met zijn bosschen en tuinen naar de tuinarchitectuur der zeventiende eeuw. Een blik op de omgeving van het lusthuis leert ons, hoe de tuin met de meeste zorg was aangelegd, naar den smaak des tijds versierd „met groene cabinetten (koepels), welker twee staen in den Hoff, met gras-parcken, hooge ende laege terrassen, parterres van borduurwerck, met initialen, labyrints, keueken- ende moeshoven,^ elze-plantage, linde- ende eycke-laenen, terwijl de Loo-laen toegang gat tot de Bezuydenhoutse-wech." Deze weg is in 1748 tot aan het huis bestraat.

De Prinses-weduwe bewoonde de Oranjezaal tot haar dood. Sedert is het gebouw dikwerf een geliefkoosd verblijf geweest voor onze Oranje-Vorsten; in dit paleis werd Koning Willem I den Augustus 1772 geboren. Prins Willem

n

Sluiten