Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

buiten, dat in rijkdom aan bloemenweelde en sierboomen alles overtreft. Weldra zien wij rechts den Moer sberger weg, die naar het kasteel Moersbergen voert, dat aan het eind van een lange, breede beukenlaan met poort, brug, torens, tuinen en grachten een trotschen aanblik levert. Dit riddergoed dagteekent van

vóór 1400 en is een bezichtiging zeer waard.

Als wij weder op den eenig mooien straatweg terug zijn gekomen en dien verder volgen langs de schoone huizinge Aardenburg met mooie boompartijen rechts, en Der Hirtler, tegen een achtergrond van donker sparrenbosch links, dan zijn wij reeds nabij het vriendelijke, lachende dorp Doorn, aan een kiuispunt van wegen gebouwd. In zijn uiterlijk heeft Doorn nog meer het landelijk karakter bewaard dan de voorgaande dorpen en wint het daardoor van deze in aantrekkelijkheid. Het aardige marktplein met zijn pomp en linde, omringd door kleine villa's, waarbij zich kerk met toren, een der oudste kerken der provincie, gedeeltelijk nog van tufsteen gebouwd, zoo schilderachtig opspitst, geeft met de zware bosschen ter noordzijde aan Doorn groote bekoorlijkheid als zomer verblijfplaats. De bosschen naar den kant van Maarn op de Ltieohtsche heuvelrij, donkere dennenbosschen, vroolijk gegarneerd door geelgroen akkermaalshout, van paden en lanen doorsneden en met verrukkelijke vergezichten, van de hoogste punten der heuvels tot Amersfoort den blik openend en tot ver over de westelijke vlakten, zij vormen rustig natuurschoon, nog met ruwe kracht zich uitend, maar door en door gezond. Het dorp, oudtijds Thoerne, Thorene of Thorhem geheeten, doch tijdens den geschiedschrijver Beka reeds Doorn genoemd, dagteekent uit zeer ouden tijd, hoewel in zijn uitoilijk niets daaiaan heiinnert. De oude heerlijkheid, die deze gemeente eens uitmaakte, werd in 838 door bisschop Alfrik in vruchtgebruik gegeven aan Graaf Rotgarius wegens diensten, door dezen aan de kerk van Utrecht bewezen; zij werd oudtijds door een domproost bestuurd, en sporen van den invloed der oude heerlijkheid vallen bij de be~\ olking nog op te merken.

Een aanzienlijk gebouw, in hoog geboomte met schaduwrijke lanen, is het Slot-te-Doorn, ten Z.W. van het dorp, een vierkant kasteel met ronden hoektoren, door water omsloten, in de 14e eeuw door den domproost Floris van Jutfaas gesticht en steeds door de domproosten bewoond. In 1536 werd het als riddermatig erkend. Het tegenwoordige slot is echter niet meer het oude gebouw, daar dit gemoderniseerd werd. De ingang is verplaatst; de vierkante torens werden door een muur verbonden en alleen de ronde hoektoren herinnert nog aan den oorspronkelijken bouw. Het oude Romaansche huisje in het bosch is het overblijfsel eener vroegere bidkapel, zooals men die voorheen wel op groote buitens vond.

Ten zuiden van Doorn ligt het Citio-park, genoemd naar de liefelijke villa Citio, achter in 't park, met vriendelijke, nieuw gebouwde villa's.

III. 25

Sluiten