Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

uit geringen stam gesproten, en beiden door koninklijken ridderslag geadeld; beiden op zee groot geworden, en beiden aldaar op het bed van eer gestorven; beiden in hun leven met een groenen krans van eere gekroond, en beiden in hun dood in een geurige lijkwa van glorie gewikkeld ; ja, om de overeenkomst te volmaken, beiden in hun graf door den weêrglans van eene koningskroon bestraald. De Amsterdamsche weesjongen, die zijn eersten sluimer in eene armenkrib sluimerde, sliep zijn jongsten slaap, totdat hem eene eigen sponde gespreid was, in het vorstelijk graf der Nassau's aan de zijde van den grooten Zwijger; de Vlissingsche schipperszoon zag terzelfde plaatse, waar hij voor een stuiver daags in de lijnbaan gezwoegd had, onder duizend edele hoofden, waarop hij van zijn voetstuk nederzag, een gekroonden schedel ontbloot! En toch, niet treffender de overeenkomst die beiden vereenigt, dan het verschil dat beiden scheidt. Welk een afstand toch tusschen den LuitenantAdmiraal Generaal en den Luitenant ter zee, — tusschen het Opperhoofd van 's Lands vloot en den Bevelhebber van eene kanonneerboot, — tusschen den negenenzestigjarigen held, die in de schaduw zijner lauweren, in vijftien groote zeeslagen gewonnen, ten grave daalde, en tusschen den negenentwintigjarigen jongeling, die in het winnen van zijn eersten lauwer bezweek, — tusschen den „Schrik des Oceaans" en den Dappere, wiens zegevierende uitgang alleen den Schelde-oever deed beven!

Deze en dergelijke trekken hadden niet kunnen missen ieder, die van de gelijktijdige oprichting der beide gedenkteekenen kennis droeg, te treffen. Maar ik voor mij verliet ze welhaast, om twee geheel andere beelden voor mijnen geest te zien verrijzen: het Nederland van De Ruiter en het Nederland van Van Speyk: het Nederland van 1676 en het Nederland van 1841.

Het Nederland van De Ruiter en het Nederland van Van Speyk. Ik bid u, daarin iets anders en iets meer te zien, dan een ijdel spel met twee namen. Helaas! er ligt eene droevige waarheid in dat spel. De verhouding tusschen De Ruiter en Van Speyk is maar al te zeer de schaal der verhouding, die tusschen beider Nederland bestaat: de Admiraalsvlag van 1676 tot den boots wimpel van 1831 gekrompen — zietdaar het beeld van ons vaderland bij den dood van De Ruiter en den dood van Van Speyk!

Sluiten