Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Al deze praeparatieven moesten Athene de oogen openen voor liet gevaar, dat het vaderland boven het hoofd hing. Het eerste gevolg was de verbanning van Aristides, die in 482 door het ostracisme werd uitgewezen. In hetzelfde jaar gelukte het Themistocles den bouw van een groote vloot Tijemisto. door te zetten. Hij wist de volksvergadering te belezen om de opbrengst der H0S v,oot staatszilvermijnen van Laurium, die onder de burgers werden verdeeld, te bestemmen voor de vloot. De naucrariën, de phylen, hadden tot dusver de schepen geleverd; thans zou de staat zelf' een vloot bouwen. Slechts de liturgieën, de uitrusting van een reeds gebouwd schip met tuigage enz., bleven als een plicht der vermogenden in wezen. Binnenkort had Athene op deze wijze een vloot van 180 schepen bijeen. Daardoor was de weerkracht van de stad meer dan verdubbeld. De bemanning der schepen werd genomen uit de laagste klasse der bevolking, de theten, met eenige metoeken en slaven. Ook werden de theten als lichtgewapenden te land in dienst genomen.

Zoo had Themistocles na jarenlangen strijd ten slotte zijn doel bereikt;

Athene bezat de grootste oorlogsmarine van Griekenland; het kon thans met eenige kans op succes den aanstaanden oorlog te gemoet zien. Maar deze schepping van Themistocles had nog andere gevolgen; door de vloot is hij de grondlegger van de Atheensche democratie. De doorvoering der volkssouvereiniteit, de vestiging van de demagogie, was zijn werk; thans werd daaraan nog toegevoegd de gelijkheid van alle burgers in staatsrechterlijken zin. Allen, die hun leven voor den staat waagden, behoorden actieve staatsburgers te worden; dat was de groote politieke daad van Themistocles.

Daardoor werd Athene niet alleen een volledige democratie, maar ook een groote mogendheid.

In 481 zond Xerxes evenals zijn vader naar alle Grieksche staten, behalve Griekenland Athene en Sparta, boden om aarde en water. Griekenland was allesbehalve V(M,r ',en

• j oorlog.

eensgezind in den wensch om den Pers manmoedig het hoofd te bieden.

Vrees, maar ook twijfel aan den uitslag, hield velen er van terug de wapenen op te vatten. De verafgelegen staten, zelfs in Griekenland zelf,

hielden zich zorgvuldig buiten schot. De eenige reëele machten waren de Peloponnesische bond onder Sparta's leiding en het natuurlijk veel lossere verbond van Sparta en Athene. De overige staten waren min of meer bedekt op de hand van Perzië, grootendeels uit verbittering tegen de twee leidende machten. Geen wonder waarlijk, dat zelfs in Athene en Sparta, waar men tot verzet tot het uiterste had besloten, de stemming zeer gedrukt was. De meesten wanhoopten aan de toekomst. Zelfs het orakel van Delphi, Apollo zelf, raadde onderwerping aan; aan de Atheners gaf hij het bevel de stad te ontruimen en zich op houten muren een nieuw vaderland te zoeken.

De staten, die besloten hadden zich te verdedigen, zonden gezanten naar Corinthe om gezamenlijk hun gedragslijn vast te stellen. Daar werden eerst alle twisten bijgelegd; zelfs werd een Helleensche bond tot afwering der

*

Sluiten