Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Hendrik IV in Italië, 10S2.

Hendrik IV, Keizer, 1084.

wel met de zaken van het vasteland bemoeien. Engeland sprak mede in de vraagstukken, die Europa beroerden; liet politieke isolement, waarin het onder de Angelsaksische Koningen had verkeerd, was verbroken. Ook nog in ander opzicht wordt Engeland in de Europeesche familie opgenomen; de Fransche beschaving dringt er langzamerhand door. De ontluikende cultuur van Frankrijk knoopt Engeland aan het vasteland. Ridderwezen en al wat daarmede samenhangt, doet er zijn intrede. De Engelsche geschiedenis in eigenlijken zin begint met Willem den Veroveraar: wat aan hem voorafgaat is slechts voorbereiding.

Het was deze vorst, die, naar men hoopte, Rome en den Paus tegen Hendrik IV zou beschermen. Maar het lag voor de hand, dat Willem aan zoo iets niet kon denken. Zijn landen eischten zijn voortdurende tegenwoordigheid en zorg; hoe hoog hij Gregorius vereerde, hem te hulp schieten kon hij niet. In het voorjaar van 1082 viel Hendrik opnieuw Rome aan. Weder vond hij energieken tegenstand; nogmaals moest de Eeuwige Stad worden belegerd. Maar liet einde was te voorzien. Niemand kwam den Paus te hulp. Met Paschen 1083 verscheen Hendrik, die met het aanbreken van den winter het beleg had opgebroken, ten derden male voor Rome; met kracht werd het beleg nogmaals hervat. Den 2den Juni eindelijk viel de stad in de handen des Konings; Clemens III werd plechtig geïnstalleerd. Daarna trok Hendrik weer naar Lombardije, na in Rome een sterke bezetting te hebben achtergelaten.

Maar zoo de Koning had verwacht met Gregorius VII afgerekend te hebben, dan heeft hij zich deerlijk misrekend. De Paus bleef den Engelenburg bezet houden. Nogmaals deed hij Hendrik in den ban. Nu besloot de Koning nog een stap verder te gaan. Hij besloot zich door Clemens tot Keizer te doen kronen, waardoor deze tevens voorgoed als de wettige Paus werd erkend. Hendrik hield zijn plechtigen intocht in Rome en werd Paaschzondag 1084 in de St. Pieter tot Keizer gekroond, onder de oogen van Gregorius zelf, die nog altijd den Engelenburg bezet hield. Hij volhardde daar vooral in afwachting van de beloofde nadering van Robert Guiscard. Van Hendrik, die naar het bezit van geheel Italië streefde, had de Normandiër niets te verwachten; geen wonder, dat hij ten slotte zijn oud bondgenootschap met den Paus hernieuwde. In Mei 1084 trok hij tegen Rome op. De Keizer was veel te zwak om hem den opmarsch te beletten; hij brak dus op naar Lombardije en vervolgens naar Duitschland. Weinige dagen na zijn afreis stond Robert voor de poorten van Rome. Binnen eenige dagen was hij meester der stad; Gregorius werd uit den Engelenburg verlost en vestigde zich weer te Rome. Maar daar te blijven bleek al spoedig onmogelijk; want de ruwheid en wreedheid der Normandiërs verbitterden de bevolking in die mate, dat een algemeene volksopstand tegen den Paus en zijn helpers ieder oogenblik kon losbarsten. De Paus bleef dus in het Normandische leger, toen dit weer naar het Zuiden trok; Clemens III vestigde zich weer te Rome. Den 25sten Mei 1085 stierf

Sluiten