is toegevoegd aan uw favorieten.

Algemeene geschiedenis

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

had noch geld noch troepen. Bij de zoogenaamde Provisioneele Artikelen vani Oxford werd in Juli 1258 bepaald, dat de Groote Raad driemaal 'sjaars zou samenkomen, ook zonder daartoe door den Koning te zijn opgeroepen; uit dezen Raad zou een permanent comité van twaalf worden gekozen. Bovendien werden drie andere commissiën ingesteld voor verschillende departementen. De hooge ambtenaren der Kroon zouden aan deze commissiën verantwooiding verschuldigd zijn. Nogmaals hadden de baronnen den Koning overwonnen. Simon was de machtigste man in Engeland.

Maar reeds in 1260 verkreeg de Koning van den Paus een bul, die hem van deze beperkingen onthief. Hij maakte zich meester van den Tower en schafte de Provisioneele Artikelen van Oxford af. Simon vluchtte naar Frankrijk. Maar Hendrik had niets door het gebeurde geleerd: zijn bestuur bleef even ellendig. Dezelfde oorzaken hadden weer dezelfde gevolgen. In 1263 keerde Simon uit Frankrijk terug; onmiddellijk vereenigden zich de baronnen om zijn banier; ook de steden stelden zich onder zijn hoede. In dezen tijd hoorde men voor het eerst spreken van Commons (gemeentebesturen), die overal ir de steden het bestuur in handen namen. De geestelijkheid en de beidt universiteiten Oxford en Cambridge, die in de 12de eeuw naar het voorbeelc van Parijs waren ontstaan, stonden aan Simons zijde. De Koning riep radeloos de bemiddeling in van Lodewijk den Heilige. Deze had zich correct gehouden in plaats van gebruik te maken van Hendriks hulpeloosheid, had hij dezei zelfs in 1258 eenige districten teruggegeven. Yan den Heiligen Koning hoopt Hendrik dus steun. Lodewijk voldeed aan zijn verzoek en besliste, ongetwijfeL naar zijn innige overtuiging, ten voordeele van Hendrik. De Paus haastt zich deze uitspraak te bekrachtigen. Maar dat was te veel voor Simon en d zijnen; zij verwierpen Lodewijks vonnis. De wapenen moesten beslissen. Zoc wel de Koning als Simon brachten aanzienlijke strijdkrachten op de beer Den 14den Mei 1264 kwam het na herhaalde schermutselingen bij Lewes tc een beslissenden slag. De militaire bekwaamheid van Simon behaalde de ovei winning: de Koning, zijn broer Richard en zijn zoon Eduard vielen in zijn handei

Deze overwinning stelde Simon aan het hoofd van den staat. Maar va den aanvang af was zijn' positie zwak, daar zij niet op oude wetten ko steunen. Het Koninklijk gezag bleef naast het zijne bestaan en het gelukl hem niet een vaste organisatie aan zijn regeering te geven. In Juni 12C kwam een vergadering van edelen bijeen, die zich voor het eerst in ( Engelsche geschiedenis Parlement noemde. Het benoemde een uitvoerende raad van 'negen leden. Maar de Koning weigerde alle medewerking. In Janua 1265 kwam een nieuw Parlement bijeen, waarin behalve de edelen en < bisschoppen twee ridders voor ieder graafschap en twee burgers voor iede stad zitting namen. Deze verandering is van de grootste beteekenis; zij g voor het eerst aan de gentry en de steden de macht in den staat, waar zij naar haar beteekenis recht hadden.

A** 53

'rovisioneele Artikelen van Oxford, 1258.

i

l k

l

S >

1 B 1 e e ii.

't Slag bij

Lewes, 1264.

'

1.

n

n

:e

>4

ie

;n

,ri

Ie

re

af

op