Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

schouwspel van twee Pausen, die zich beiden als den Heiligen Vader beschouwden en elkander verketterden en vervloekten. Beiden vonden aanhangers. De Paus te Rome werd erkend in Noord-Italië, Duitschland, Scandinavië en Engeland, die te Avignon in Frankrijk, Napels, Spanje en Schotland.

Het is niet te zeggen, hoeveel schade dit Schisma de Kerk heeft gedaan. Uit een kerkrechterlijk oggpunt was het voor de geheele organisatie der Kerk

m

moordend, dat er geen algemeen erkend hoofd meer was. Geen benoeming was onbestreden, geen bul onbetwistbaar. Daardoor verviel alle tucht; de vaste grondslag der organisatie ontbrak. Welk kerkelijk ambt stond vast, welke kerkelijke verordening was wettig, zoo het niet zeker was,- wie de wettige opvolger van St. Pieter was? De tijdgenooten zijn het daarover nooit eens kunnen worden; ook zij, die het Schisma levendig betreurden, aarzelden de wettigheid van een der Pausen te betwisten. Maar veel erger nog dan de ontbinding van de organisatie der Kerk was de verwarring in "hoofd en hart, die door het Schisma werd aangericht. Tot wien zou de geloovige zich wenden, tot Rome of tot Avignon? De geheele grondslag van geloof en leven viel weg, zoolang niemand wist, wie op aarde de macht om te binden en te ontbinden moest uitoefenen. Wanneer men bedenkt, hoe nauw de Kerk niet alleen met het burgerlijk en staatsleven maar ook met het zedelijk leven deibevolking was samengegroeid, zal men begrijpen, welk een verwoesting het Schisma onder alle klassen der bevolking moest aanrichten. Dat er nu van de reeds toen in het oog gevatte hervorming der Kerk in hoofd en leden voorloopig niets kwam, spreekt vanzelf; evenzeer, dat door dat alles het moreele gezag van Paus en Kerk zeer belangrijk in de oogen van alle weidenkenden daalde.

Urbanus VI was niet de man om door een verstandige bemiddeling het Schisma te doen verdwijnen. Integendeel verscherpte hij door zijn hooghartigheid, ongenaakbaarheid en nepotisme het conflict nog meer. Hij stierf reeds in 1389. Er was nu een gelegenheid het Schisma te doen eindigen door eenvoudig Clemens VII te Rome tot Paus te verkiezen. Maar men vreesde den Franschen invloed te zeer en verkoos wederom een Italiaan, Bonifacius IX. Zoo duurde het Schisma voort. Wel poogde de Universiteit van Parijs met haar universeel gezag een bemiddelingsvoorstel te doen. Zij stelde namelijk aan beide Pausen de afdanking voor; daarna zouden dan de kardinalen vereenigd een nieuwen Paus verkiezen. Bonifacius verklaarde zich daartoe bereid, maar Clemens weigerde. Kort daarna, in 1394, stierf deze Avignonsche Paus. Wederom was er een gelegenheid het Schisma te doen eindigen; wederom werd zij verzuimd. De Fransche kardinalen verkozen tegen het advies der Universiteit een geslepen Spanjaard als Benedictus XIII tot Paus. Een tweede poging door de Universiteit aangewend om beide Pausen tot afdanking te bewegen, mislukte wederom. Wel gaf Bonifacius zijn toestemming, maar Benedictus weigerde halsstarrig. Toen tastte de Universiteit dezen in zijn

Het Schisma.

Bonifacius IX, 1389—1404.

Benedictus XIII, 1394-1417.

Sluiten