is toegevoegd aan uw favorieten.

Algemeene geschiedenis

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Gerson,

1363-1429.

//

d'Ailly, I 1350—1420\

Lodewijk van Orleans.

/ Jan zonder , Vrees,

1404-1419. .

]

1 i i ( 1

Orleans g vermoord, 23 Sept. 1407. 1

om den Snowdon moest bepalen. Maar eerst in 1410 kon men zeggen, dat Wales weer onderworpen was. En inmiddels dreigden de Lollards zich onder lord Cobham tot een politieke macht te consolideeren. Het was met het gevaar van een nieuwen opstand, zelfs een godsdienstoorlog voor oogen, dat Hendrik IV verouderd vóór zijn tijd, uitgeput door zorgen in 1413 stierf.

Maar al vervolgden zij de Lollards, het sprak vanzelf, dat de Lancasters hun medewerking aan de zuivering der Kerk door een concilie niet weigerden. Nog veel meer was men daartoe in Frankrijk geneigd, ja, men kan zeggen, dat Frankrijk weldra de leiding der beweging in handen had. Daar hadden mannen als Gerson en d'Ailly hun denkbeelden sedert geruimen tijd luide verkondigd. Jean Charlier de Gerson, een der geleerdste theologen van zijn tijd, als kanselier het hoofd der Universiteit van Parijs, verkondigde daar geheel nieuwe denkbeelden over de verhouding van den Paus en de Kerk. Het ergerlijke schisma en de. blijkbare onmacht van den Paus om daaraan een einde te maken, brachten hem er toe een macht te zoeken, die de Kerk kon hervormen. Zoo kwam hij er toe aan de Kerk zelf, en deze belichaamd en vertegenwoordigd in een Concilie, de hoogste macht, ook boven den Paus, toe te kennen. Zijn denkbeelden vonden aan de Universiteit en over geheel Frankrijk ingang. Veel had hij te danken aan zijn leermeester en vriend Pierre d Ailly, eerst hoogleeraar te Parijs, later kardinaal en bisschop van Kamerijk, als kanselredenaar in zijn tijd onovertroffen, als diplomaat een uitnemende kracht voor de zaak der Hervorming, waarvan hij zich evenwel den omvang en de strekking nooit scherp wist af te bakenen. De hervormingsdenkbeelden, die reeds vroeger het Concilie van Pisa hadden doen bijeenkomen, wonnen steeds meer veld. Ongetwijfeld zouden zij aan Frankrijk de leiding hebben verzekerd op het komende Concilie, zoo een krachtig vorst zich ervan had bediend om daar vooreerst een einde aan het schisma te maken, vervolgens de Kerk in hoofd en leden te hervormen. Maar zulk een krachtig vorst ontbrak in Frankrijk; van de verwarring maakten de partijen gebruik om elkander met woeste verbittering te bestrijden. De hoofden daarvan waren de broeder van den nog altijd krankzinnigen Koning, Lodewijk, hertog van Orleans, en Jein zonder Vrees, die in 1404 zijn vader Philips den Stoute was opgevolgd. Lodewijk was een beminnelijk man van fijne beschaving, beschermer van kunsten en wetenschappen,' vroom en aan de Kerk gehecht, eerzuchtig in ïooge mate, maar op verre na niet opgewassen tegen een handig en slim ntrigant als Jan. Deze was uiterlijk en innerlijk Lodewijks contrast, hard en •uw, zelfs lomp, weinig ontwikkeld, maar een politiek verstand van den ïeisten ïang, koel, berekenend, zuinig, overleggend, weinig nauwgezet in de teuze zijner middelen.

De politieke antagonie tusschen beide vorsten was van den aanvang af sen woeste haat. Den 23sten September 1407 werd Lodewijk door handlangers 'an Jan te Parijs op.de straat vermoord. Wel trachtte de hertog zich schoon