Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wereld, die het vermogen had zelf te denken, en de behoefte zelfstandig te handelen: maar ook indien hij het gewild had, men zou er hem de vrijheid niet toe gelaten hebben, of men had hem niet gekozen, want een Vorst, van wien men vermoeden kon dat hij onafhankelijk zou regeeren, ware onbruikbaar geweest voor het doel, waarmede Lodewijk XIV en zijne raadslieden de Spaansche Monarchie door de banden des bloeds vasthechtten aan de hunne. Nooit zeker heeft eene enkele daad van een schrander Vorst zooveel opzien gemaakt in de Geschiedenis, en zulk een belangrijken invloed gehad op de gebeurtenissen in Europa, als eene enkele daad van den onbeduidenden Karei II: het veranderen van zijn testament, zoo men XIX al z ij n e daad mag noemen die uitkomst van dat slingeren en sleuren, volgens de richting, die de sterkste arm hem wist te geven, of de behendigste geest hem wist aan te wijzen, totdat hij eindelijk, als bij verrassing, teekende, wat de list hem voorlegde, terwijl het geweld hem de pen in de hand dwong.

Maar het is ons plan niet, dien droeven en langwijligen oorlog voor te stellen, die gansch Europa in vlam zette en in oproer bracht; de verwarring, die dertien jaren lang, bij den aanvang der achttiende eeuw, de rust der volkeren zoo bloedig stoorde, de gedaanten der rijken veranderde en groote monarchieën schokken toebracht — waaraan zij de grootste helft dier eeuw hebben gestuiptrekt, of in uitterende zwakte zijn weggekwijnd. Om nog op nieuw door ons te worden geschetst, heeft de successie-oorlog te veel beziggehouden de hoofden der diplomaten en de pennen der geschiedschrijvers. Wij wilden alleen zeggen, hoe de arme Filips V, door dat testament tot een troon geroepen, waarvoor hij niet was geboren, welken de stem van het volk hem weigerde en waarvan die der mogend-

Sluiten