Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

als iemand met hoogachting en onderscheiding bejegend wil worden, dan moet hij over alles een donker coloriet werpen en vooral over een zwaar leed klagen. Deze tint en die droefgeestigheid zijn loten van den stam der christelijke levensbeschouwing. Ik heb eens, waar weet ik niet meer, eene gravure gezien, de kruisiging van Christus voorstellende. Maar noch Christus, noch het kruis waren op de plaat zichtbaar; men zag alleen de donkere schaduiv van het kruis over den grond en over de verzamelde volksmenigte. Deze gravure was in mijne oogen zinnebeeldig. De schaduw van het kruis ligt heden nog over het Westen en de levensopvatting der „grijzen" is de weerkaatsing van die schaduw. De herinnering daaraan, dat het Christendom gesticht icerd met een groote smart tot grondsteen, beheerscht de meeste onzer beschouwingen. Maar de smart moet alleen een middel zijn en zij mag volstrekt niet met het doel worden verwisseld. Op zichzelf beschouwd is de smart altijd afschuwelijk. Daarom druischt het tegen 't gezond verstand in, een boek of een kunstwerk eerbiedwaardig te noemen, alleen omdat dit boek of dal kunstwerk de smart en het lijden vertolkt. Een leed dat hierheen en daarheen vladdert, dat gem rekenschap kan geven voor zijn bestaan, is of krankzinnigheid, of gedachtelooze ondankbaarheid tegenover de vele gelukkige oogenblikken in ons kortstondig leven. Alleen wanneer het leed de reden van zijn bestaan kan verklaren; als het uit het onbevredigd verlangen naar geluk, liefde, vrijheid of iets anders, geboren werd, en streeft naar iets

Sluiten