Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tegen „Wollendürfen ist nicht identisch mit Wollen", voldoende is het bestaan van „Willenspotenz" 1).

„Domandabo causam et rationem quare

Opium facit dormire".

„A quoi respondeo,

Quia est in eo

Virtus dormitiva,

Cujus est natura

Sensus assoupire".

Niet ieder heeft het geluk, om als Molière's baccalaureus een koor te zijner beschikking te hebben, dat zijne antwoorden bezegelt met een „Bene, bene, bene, bene respondere".

Wie is tevreden met de levering van een ei, als hij een hoen heeft gekocht, of met die van een nuchter kalf, als hij zich een paaschrund heeft bedongen? Welke rechter zou het verweer van den verkooper gegrond achten, als deze zei: ik heb een hoen, ik heb een paaschrund geleverd; is het mijn schuld, dat de boersche geest van den kooper niet vatten kan, dat hij in dat ei een potentieel hoen, in dat nuchtere kalf een potentieel paaschrund bezit?

Dit spel met potentia en actus is het, waarmee de geleerde auteurs ons afschepen. Als zij de subjectloosheid van rechten bestrijden, beroepen zij zich op den actueelen wil of het actueele wilsvermogen, waarvan zij terecht volhouden, dat het zonder een subject, zonder een willer, onbestaanbaar is. Wanneer zij daarentegen voor rechtssubjecten zonder wilsvermogen of met een rechtens waardeloos wilsvermogen komen te staan en dan

i) Meurer 1. c. I. p. 60. Eveneens leert Zitelmann (1. c. p. 47) dat het niet noodig is, dat er een werkelijk wilsvermogen in een wezen zij, opdat dit subject van rechten kunne zijn, maar enkel, dat „die Potenz des Willens" aanwezig zij: „eine potentielle Willensfahigkeit". Recht is immers „ein Wollendürfen, also eine rein passive Qualitat"; het beteekent niet, „dass ein subject etwas wolle, sondern dass es etwas wollen dürfe".

„Ausübung eines Rechts setzt actuelle, Haben eines Rechts nur potentielle Willensfahigkeit voraus".

Den nasciturus ontzegt hij echter juist de rechtssubjectiviteit: „Wer ungeboren ist, kann keinen Willen haben, kann also nicht Rechtssubject sein" (1. c. p. 11 ijVerandert dit nu plots door de geboorte?!

Sluiten