Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gewezen worden op het feit, dat men zonder dat men het weet en dus geheel buiten zijn wil om in rechtsbetrekkingen geplaatst kan worden, dan verweren zij zich met een beroep op het potentieele wilsvermogen, dat ook dan niet ontbreekt.

Nu vraag ik aan hen, die recht zonder subject onbestaanbaar achten: is recht beschermde wil, beschermde macht, of is het dat niet? Zoo ja, dan is er geen recht zonder iemand die zvil, zonder iemand die macht heeft. Zoo neen, dan is er wel recht zonder wil, zonder macht, zonder willer en zonder iemand die macht heeft; want mogelijkheid is geen werkelijkheid.

Zoo heeft men derhalve in de gemelde definitie wel een tweesnijdend zwaard; maar het is er een, dat zich zelf stuk slaat.

Het woord „dürfen" is de aanleiding tot het gewraakte misbruik van de tegenstelling: potentia-actus. Het wordt nu eens gebezigd ter aanduiding van de door het objectieve recht verleende bescherming, dan weder ter aanduiding van de wilsmogelijkheid.

Drieërlei wordt door Zitelmann c. s. dooreengehaspeld: de mogelijkheid wilsvermogen te verkrijgen, het wilsvermogen zelf en de concrete wilsuitingen J). Nummer één is aanwezig in

i) Men leest bv. bij Zitelmann 1. c. pp. 67, 68: „Recht ist Wollendürfen. Rechtssubject kann mithin jeder sein, und Person istjeder, der rechtliche Willensfahigkeit hat. Mithin ist Willensfahigkeit die einzige nothwendige Qualitat eines Wesens, kraft deren es Person ist und Rechtssubject sein kann". „Die Leiblichkeit des Menschen ist für seine Persünlichkeit eine ganz irrelevante Eigenschaft: es kommt auf den wirkenden Willen an, den er hat".

Dus: het wilsvermogen, een reöele kracht, is de substantie der rechtsbevoegdheid.

Vergelijk hier nu mee het op de vorige bladzijde geciteerde, waarin het potentieele wilsvermogen voldoende verklaard werd, en dat waarin den nasciturus desondanks de rechtspersoonlijkheid ontzegd werd.

En vergelijk er ook mede hetgeen omtrent de stichting geleerd wordt. Hier is het plots een bepaalde wil, een wilsuiting, die als rechtssubject ten tooneele gevoerd wordt: „das Wollendürfen des Subjects hat sich in ein Wollenmüssen, besser in ein Nichtanderswollenkünnen verwandelt. Denn das Subject ist der auf diesen einen Zweck gerichtete Wille, der mithin seiner Natur nach immer nur diesen Zweck und nichts anderes wollen kann". „Eine Anstalt ist also ein von einem objectivirten und organisirten Willen beherrschter Rechtscomplex". (1. c. PP- 73. 74)-

Wat heeft men nu met deze geleerde woordenkramerij gewonnen?

Wat is een wil, die wil?!

Sluiten