Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

t Is louter toeval en willekeur, dat er niet heel iets anders voor den dag is gekomen; het verband is niet te bespeuren.

Wat bedoelen we, als we zeggen: iemand heeft dit of dat recht ?

Ken subjectief recht is niets anders dan een mogelijkheid; het is de mogelijkheid om in overeenstemming met de regelen, die men objectief recht noemt, handelingen te vorderen of te verrichten; maar een mogelijkheid is geen werkelijkheid; om de mogelijkheid in werkelijkheid te doen overgaan worden er individuen vereischt *).

Het recht nu is nader bezien de conclusie getrokken uit het objectieve recht en de feiten, dat op een bepaalde wijze gehandeld moet of mag worden. Het is dus een resultaat van redeneering, dat w. i. w. in kiem reeds besloten ligt in den maior en den minor, waaruit het de conclusie is, maar dat daarom nog geenszins werkelijk is, evenmin als in een eikel reeds een boom bestaat. Door redeneering nu ontstaat het recht in de wereld van het denken; in de buitenwereld treedt het eerst, wanneer men het laat gelden, wanneer er naar wordt gehandeld.

Het objectieve recht en de feiten vormen dus het primaire, het subjectieve recht komt in de tweede plaats; het objectieve recht is geen regeling of begrenzing van de subjectieve rechten, maar een stel van regelen van doen en laten, waaruit de subjectieve rechten als gevolgtrekkingen opkomen.

Veelal gaat men anders te werk; de subjectieve rechten of bevoegdheden — de gekozen woorden zijn reeds kenschetsend — worden als bestaande grootheden behandeld, niet van stofifelijken maar van onstoffelijken aard, juridische scheppingen, die in het objectieve recht haar regeling vinden. Zoodoende wordt

I) Hier ligt de cardo quaestionis. „Nun ist aber", zegt Zitelmann (1. c. p. 62), „ein Recht im subjectiven Sinne nicht eine blosse Abstraction, sondern ein in den Lebensverhaltnissen causal werdendes Etwas. Es bekommt mithin seine Wirklichkeit erst dadurch, dass hinzugesetzt wird, wer berechtigt ist, wer also wollen darf. Dasjenige Wesen, welches wollen darf, ist das Subject des Rechts im subjectiven Sinne. Ein Recht im subjectiven Sinne kann also erst in dem Moment existent werden, wo es sich mit cinem Subject verbindet".

Sluiten