Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vermogen was liet cchtcr niet vrij; de Staten oefenden toezicht, opdat geene goederen werden vervreemd of bezwaard ten nadeele van het nageslacht: beschikkingshandelingen vereischten goedkeuring van de Staten *).

Het was van het gewone toezicht, dat de Staten uitoefenden over alle geestelijke goederen, een toepassing van hun hoogheidsrecht. De gronden, die in het algemeen worden aangevoerd ten behoeve der stelling, dat door de Reformatie de geestelijke goederen aan den Staat vervallen zouden zijn, gelden ook voor de kapittelgoederen. Nu is het voor deze onloochenbaar, dat die abstracte redeneeringen geen grond vinden in

alleen bezig houden met het beheer van „heure beneficiale goederen", doch moesten zich onthouden van de behandeling van politieke zaken, evenals hun alle „geestelick", „ecclesiastijck ofte kerckelick" karakter ontnomen werd. Reg. v. d. beschr. d. St. Beschr. v. 22 Jan. 1595; 3 Juni 1595.

Cf. ook art. 2 der instructie voor Prins Maurits als Stadhouder van Utrecht, waarin hem werd opgedragen de Kapittelen evenals alle andere ingezetenen in hunne rechten te beschermen; deze gelijkstelling is afdoende. Reg. v. d. beschr. d. St. Beschr. v. 5 Febr. 1590.

1) Cf. bv. het besluit der Gedep. St. van 27 Oct. 1598, waarbij zij aan den deken en het kapittel en de gemeene vicarissen van Oudemunster goedkeuring gaven op den verkoop van 8 morgen land van het kapittel en 2 morgen van de vicarissen, onder de verplichting de kooppenningen te beleggen „by kennisse ende ten overstaen van" drie gecommitteerden van de Staten en de belegging aan die gecommitteerden te bewijzen; het koopcontract was reeds den 29sten Apr. 1598 gesloten;

het besluit der Gedep. St. van 22 Juli 1592, waarbij goedkeuring verleend werd tot den verkoop en het transport van land van het kapittel van St. Marie („tot merckelijcke ende meerder proufijte vanden Capittele", luidde het in het request om approbatie), mits de kooppenningen gebezigd werden tot aflossing van lasten van het kapittel en deze aanwending binnen een maand werd bewezen;

het besluit der Gedep. St. van 10 Febr. 1601, waarbij zij den verkoop van land der Domscholasterie, den 2den Juni 1600 door het Domkapittel geapprobeerd, goedkeurden.

Reg. no. 59. Memoriaal etc. fl. 30 vo. sqq., 79 vo. sqq., 86 sq.

Deze voorbeelden laten zich uit de memorialen lichtelijk vermeerderen; er blijkt uit, dat de Staten voor beschikking over de goederen van de Kapittelen en de ertoe behoorende prelatuurschappen benevens van de in de kapittelkerken gefundeerde vicariefin (de goederen den gezamelijken vicarissen eener kapittelkerk behoorende inbegrepen) hun consent zijn blijven eischen.

Cf. Reg. no. 59. Mem. etc. ff. 69 sq., 80 sq., 91 sq., 94 vo. sqq., 103 sqq., liosq., 122 sqq., I46sq., l6lvo.sq., 162 vo. sqq., 168 sq., 169 vo. sqq. 175 vo. sqq.

Sluiten