Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

te Houten; in beide gevallen was er echter niets anders dan reformatie 1).

Wanneer men de maatregelen van den Utrechtschen Raad vergelijkt met die der Gedep. Staten, naar welke trouwens door hemzelven verwezen werd, dan zal men lichtelijk kunnen onderkennen, dat wat in 1615 gedaan werd met de broederschappen in de jurisdictie der Stad principieel niet verschilde van hetgeen de Gedep. Staten ten aanzien van verschillende broederschappen ten platten lande ondernamen.

Uit de historie der broederschappen blijkt niets duidelijker, dan dat de Staten noch in 1580 noch in 1586 noch op eenigen anderen tijd van de broederschapsgoederen het eigendomsrecht hebben verworven (altijd voorzoover van een bepaalde broederschap niet het tegendeel blijken mocht); dat mitsdien art. 5 van het Redressement op zichzelf niet van dit recht de bron kan zijn geweest; dat dit artikel het derhalve evenmin kan geweest zijn ten aanzien der andere soorten van goederen er in vermeld; en dat een hypothese, die de handelingen der Staten uit een eigendomsrecht, dat dan in het Redressement zijn formuleering zou hebben gevonden, verklaart, wordt wedersproken door de feiten zelve, die ze verklaren wilde.

Het Redressement zelf sprak zich niet uit; uit de handelingen der Staten na 1586 zou moeten blijken, of het Redressement uit een eigendomsrecht dan wel uit een hoogheidsrecht te verklaren is %).

§ 3. Broederschappen beheerende gasthuizen, ziekenhuizen, weeshuizen en dergelijke inrichtingen.

Slechts enkele opmerkingen wijd ik aan deze broederschappen ; niet zoozeer om licht te laten vallen op hare rechtspositie en die der onder hun beheer staande piae causae, als

1) In de memorie der Utrechtsche Burgemrs. werd reformeeren eener broederschap in engen zin verstaan: het vervangen van de Roomsche godsdienstplichten door Gereformeeule. Cf. pp. 431, 432.

2) Zelfs Mr. Verloren erkent, dat de gronden voor zijn theorie van een Provinciaal eigendomsrecht der geestelijke goederen niet ondubbelzinnig zijn: 1. c. p. 422.

Sluiten