Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vigeu, die hunne broeders niet verdoemden, de ongeloovigen niet als menschen van een minder soort verachtten. Hoe ver moet de Islam niet reeds verwijderd geweest zijn van zijn oorspronkelijk ideaal, dat eene dergelijke secte in zijnen boezem kon ontstaan! Het geval zou nog erger zijn, indien wij met Kremer moesten aannemen, dat bekendheid met de Grieksche kerkvaders, inzonderheid met Joannes Damascenua, de Mordjieten tot hun gevoelen gebracht heeft. Doch deze hypothese is in dien vorm onaannemelijk. want wij mogen eene dergelijke bekendheid in deze tijden bij de Arabieren niet onderstellen. De citaten door hem bijgebracht zijn dan ook alles behalve treffend, en wij mogen hem voorzeker het recht niet toekennen om zijne stelling voor bewezen te houden, zooals hij doet waar hij zich beroept ') op het feit, dat de Moslims geen vagevuur kennen evenmin als de Grieksche kerkvaders, want dit feit heeft waarlijk die verklaring niet noodig. Toch is het gansch niet onmogelijk, dat Kremer juist gezien heeft, inzoover de omgang met Christenen en de daaruit voortvloeiende kennis van het Nieuwe Testament en van hunne meest gangbare voorstellingen op de vorming van de leer der Mordjieten invloed gehad kan hebben. Doch wel beschouwd hebben wij niet noodig tot deze onderstelling onze toevlucht te nemen, want er is in die leer niets vreemds, zoodat zij zich volkomen laat verklaren als vrucht van het religieuse nadenken over het eigenlijk wezen des geloofs, dat door de beweging der Kharidjieten, om zoo te spreken, eene question bruiante was geworden.

De Islam bezat in dezen tijd nog geene vaststaande dog-

1) Streifzüye pg. 6.

Sluiten