Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

begreep, dat de vorst in de eerste plaats volledige vrijheid in godsdienstzaken behoort te waarborgen, voorzoover de Mohammedaansche wet dit toeliet, terwijl zijn geestelijk ambt hem slechts gebood de Moslims voor te gaan. Toch hadden de Perzen, door de troonsbeklimming der Abbasiden veel gewonnen, zooals reeds dadelijk blijkt uit de plaats, die de nieuwe dynastie tot hare residentie verkoos. Het zwaartepunt van het khaliefenrijk lag thans niet meer in Syrië, evenmin in Arabië, maar in het stroomgebied van Tigris en Euphraat. Het gevolg daarvan was, dat de hoogere beschaving der Perzen, hoe langer hoe meer overwicht verkreeg en Perzische zeden en gebruiken van alle kanten in het dagelijksch leven der aanzienlijken binnendrongen. Ook op den godsdienst kon dit niet zonder invloed blijven en daarbij bepalen wij voor het vervolg onze aandacht.

Ten tijde der Sasaniden waren twee godsdiensthervormers opgetreden: Mani en Mazdak. De eerste is welbekend ook uit de Christelijke kerkgeschiedenis, de laatste predikte een soort van communisme. De Magiërs hadden de aanhangers van beide secten laten vervolgen, doch al moesten die van Mani de staten van den Perzischen koning verlaten, zij stelden zich schadeloos door elders een groot aantal bekeerlingen te maken. Toen de Arabieren het Perzische rijk veroverd hadden, keerden dan ook vele Manicheën uit Transoxanie, waarheen zij vroeger gevlucht waren in Iraq terug en vonden, naar het schijnt, zelfs ondersteuning hij den stadhouder dier provincie, ten tijde van Hisham, Khaled ibn-Abdollah el-Qasri '), die ook de Christenen be-

') ^8- Fihrist bij Fluegel: Mani seine Lehre und teine Schriften 76—77. 105—106. Wei!. 1.1. I, 621.

Sluiten