Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

loochening der predestinatie. Zetten Irenaeus en Tertullianus zich schrap op de kerkelijke overlevering en beriepen zij zich op de algemeene overeenstemming, tegenover elke poging om over het dogma te philosopheeren, juist dezelfde houding namen de orthodoxen van den Islam tegenover de Motazelieten aan. Maar de strijd in den Islam is interessanter, omdat hij langer heeft geduurd en minder door storende invloeden van wereldlijke tusschenkomst is belemmerd.

—Gedurende den ganschen tijd van af de troonsbeklimming der Abbasiden tot op el-Ash'ari, beweegt zich de eigenlijke geschiedenis der Mohammedaansche kerk dan ook bijna uitsluitend om de tegenstelling van orthodox en Motazeliet. De Mordjieten sluiten zich geheel bij de laatsten aan'); hun hoofd Bishr ibn-Ghijath el-Marisi was ten tijde van Mamun een der krachtigste woordvoerders voor het geschapen-zijn van den Qoran. De Kharidjieten beproeven nog meer dan eens in opstand te komen, doch hun rigorisme vond thans in het geheel geen bijval meer. Anders was het met de Shiieten, die met den dag terrein wonnen, doch zij spelen hunne rol toch eerst in eene volgende periode. De twee andere belangrijke secten, de Djahmijah en de Karramijah, hoewel van de Motazelieten verschillende aangaande meer dan één dogma, stonden in zoover met hen op denzelfden bodem, dat ook zij het dogma tot redelijk inzicht poogden te verheffen en de eeuwigheid van den Qoran loochenden. Kortom de alles beheerschende kwestie van deze dagen was: heerscht er op het gebied

1) Men leze hierin niet de onwaarheid , dat de Murdjieten alle dogmata der Motazelieten aannamen; zij volgden slechts de laatsten in hunne oppositie tegen de orthodoxe levensbeschouwing.

Sluiten