Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van den godsdienst vrijheid of niet, heeft de rede ook recht om uitspraak te doen over hetgeen men heeft te gelooven of moet men zich, wat dat aangaat onderwerpen aan Qoran en traditie? Toch zou de uitslag van den strijd daaromtrent ons raadselachtig en onverklaarbaar zijn, indien wij, hetgeen te dikwijls is geschied, uit het oog verliezen, dat er samenhang be3taat tusschen het Motazelitisme en het oude Perzische dualisme, m. a. w. dat er in het streven der Motazelieten een belangrijk element was, dat met den Islam onbestaanbaar was nl. de loochening van Gods volstrekte souvereiniteit. Het eerste en hoofddogma der Motazelieten: „met God mag geen kwaad in betrekking gesteld worden (Jac)", is door en door anti-Islamisch. Een tweede niet minder gewichtige reden, waarom de Motazelieten het onderspit gedolven hebben is gelegen — ik zou haast zeggen, in 'smenschen gebrekkige natuur, die, naar het schijnt, den teugel van eene boven haar staande goddelijke wet op den duur niet kan ontberen. De Motazelieten hebben zich althans niet vrij kunnen houden van lichtzinnigheid en ijdele dialectiek. Om dit te bewijzen zullen wij kennis maken met twee hunner meest bekende voorstanders, el-Nattham en Thomama. Zoo iemand meenen mocht, dat de keuze van deze twee mannen niet onpartijdig is, hij bedenke, dat ik volstrekt niet wil beweren, dat alle Motazelieten lichtzinnigen waren, maar dat er onder hunne hoofden zoodanige gevonden werden; dit is reeds voldoende om veel van den tegenstand te verklaren, dien de in menig opzicht zoo voortreffelijke denkbeelden der Motazelieten vonden.

El-Nattham werd geboren in 801 en stierf nog jong in

Sluiten