is toegevoegd aan uw favorieten.

De strijd over het dogma in den Islâm tot op el-Ashʹari

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

m&ma, dat zij evenals de ongeloovigen stof zouden worden. Enkelen zooals de Habitijah en Hadathija, twee geheel afwijkende secten onder de Motazelieten, dachten aan zielsverhuizing, doch deze leer vond slechts bij de ultra's bijval.

Ongeveer dezelfde bezwaren ontmoette men bij het vragen naar het lijden van krankzinnigen en dieren '). Hoe men de kwestie ook wendde of keerde, men stuitte immer en altijd op onbillijkheid, hetzij aan dezen, hetzij aan genen kant. Desniettemin gaven de Motazelieten hun dogma niet prijs en wij kunnen nagaan, hoe diep hun deze bezwaren gegriefd moeten hebben, daar zij juist overal het goed recht der menschelijke rede in godsdienstzaken bepleitten. Daarom is het ook in de hoogste mate karakteristiek, dat het begin van el-Ash'ari's overgang tot de orthodoxie plaats had bij een twistgesprek, met zijnen leermeester el-Djobb&ï gehouden, over Gods gerechtigheid ten aanzien van drie broeders, onder welke de eerste braaf geleefd had, de tweede een groot zondaar was geworden en de derde jong gestorven was. Men herinnert zich het verhaal daarvan uit Dozy's Islamisme (pg. 166—167.)

Hier bestond inderdaad een diepgaand verschil tusschen orthodox en Motazeliet. Ter hoogster instantie loste de tegenstelling tusschen beide richtingen zich op in deze ééne vraag: is God in de eerste plaats de almachtige Schepper, dan wel de volstrekte rechtvaardigheid. Zóó hebben en Motazelieten en orthodoxen haar beide opgevat. De eersten, blijkens den naam, dien zij zichzelven gaven,

I) Bakr meende, dat zij leden ter wille van de menschen, waarop ibii-Qot. terecht aanmerkt-, dat het een vreemd soort van gerechtigheid is, die iemand itraft ter wille van een ander.