Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

betwistten elkander het oppergezag; in dezen strijd was het pauselijk gezag de overwinnaar, maar toen het de wereldlijke macht niet meer aan zijne zijde had, werden zijne uitspraken niet meer algemeen geëerbiedigd. Wie vertrouwen had op eigen kracht, stoorde zich niet aan de geestelijke uitspraak, de zwakken alleen zochten hulp bij Rome. Toch zijn er nog een aantal gevallen waarin de Paus als scheidsrechter werd ingeroepen, (') een van de meest bekende kwam vooi' in het laatst der 15® eeuw, toen Paus Alexander VI de grenslijn trok tussclien de door Spanje en door Portugal ontdekte landen.

Behalve den Paus traden als scheidsrechters tusschen de Italiaansche republieken op de rechtsgeleerden van de hoogeschool van Bologna, (2) en toen Frederik Barbarossa in 4158 in een strijd was gewikkeld met de Lombardische steden, liet hij op den Rijksdag van Roncaglia door vier doctoren van Bologna zijne rechten uiteenzetten ; de Lombardische steden ondei'wierpen zich echter niet aan die uitspraak, vereenigden zich in 1167 tot een verbond, waarbij zij verklaarden hunne onderlinge geschillen aan scheidsrechters te zullen onderwerpen, en brachten den Keizer eene nederlaag toe, waarvan de vrede van Gonstanz in 1183 een gevolg was. Toen echter de buitenlandsche vijand niet meer bestond, ging ook het verbond te niet.

Een ander verbond werd weinig tijd later in Duitschland opgericht, het Hanze-verbond, dat weldra eene menigte handelssteden omvatte en bescherming van den toenemenden handel in Noord- en Oostzee ten doel had.

(1) Piekantoni, t. a. p. b. 71 v.

(2) Wueaton, t. a. p. I. : 29.

Sluiten