Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dedigde het beginsel, bij internationale geschillen niet het geweld maar het recht te laten beslissen, ook Hendrik IV, de heldhaftige Koning van Frankrijk had met zijn vriend en minister, den Hertog van Sully een plan van eeuwigen vrede ontworpen. «Le grand dessein du roy» zooals Sully het noemt, kwam hierop neder: verdeeling van Europa in 15 zooveel mogelijk gelijke deelen: 6 erfelijke koninkrijken, 5 kiesrijken en 4 democratische staten, de menschen zouden naar hunne godsdiensten in drie staten verdeeld worden, nieuwe secten zouden niet worden toegelaten, Rusland en Turkije zouden geen deel van deze volkenmaatschappij uitmaken. Deze verdeeling zou desnoods met de wapenen worden tot stand gebracht, daarna zou de vrede worden gehandhaafd door zes kleinere en één hoogste rechtbank van 40 leden, die over alle internationale geschillen zouden uitspraak doen. Alle Vorsten zouden zweren die vonnissen te gehoorzamen, was een staat weerspannig, dan zou hij door de vereenigde krachten der anderen tot gehoorzaamheid gedwongen worden; de oorlog tegen de Turken zou gezamenlijk en op gemeenschappelijke kosten gevoerd worden. (') Dit plan werd aan het oordeel van Koningin Eusabeth van Engeland onderworpen die het goedkeurde. Jacobus I die haar in 1603 opvolgde keurde het eveneens goed, maar toen Hendrik IV alles in gereedheid had om het uitte voeren, werd hij in 1610 door Ravaillac vermoord. Intusschen is het de vraag, of het niet

(1) Mémoires de llennj le Grand par Maxi milieu de Bcthune, dac (1e Sully, Pari» 1662; \Vheaton t. a. p. I. : 317 v. Gabinus de Wal. Disp. phil. jur. de conjunctioue populormu atl paceiu perpetuam. Grou. 1808, Cap II. Motley, The life and death of John of Barneveld, the Hague 1874. Vol. I. b. 263. Ancillox, Tnbleau des révolutions du systènie politique de 1'Europe. Berlin 1803.

Sluiten