Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heden dan ook niet, Engeland had zich reeds tegen de politiek van interventie verzet, de verschillende belangen kwamen in botsing, de revolntionnaire ideën traden in verschillende landen weder te voorschijn, en sedert 1831 kan men aannemen dat de heerschappij der groote Mogendheden gebroken is.

Het verlangen naar vrede, dat na den val van Napoleon algemeen was geworden, had zich behalve in het Heilig Verbond nog op eene andere wijze geuit: in verschillende landen toch werden vereenigingen opgericht met het doel om te ijveren tegen den oorlog in navolging van dergelijke genootschappen die reeds in de midden-eeuwen bestonden. Zij hebben een philanthropisch en een economisch karakter, en vestigen zooveel mogelijk de aandacht op al de ellende die uit den oorlog voortkomt. Zij wijzen er tevens op, welke groote sommen er besteed worden voor het onderhoud van de levende en doode strijdkrachten, en hoe veel nuttiger dit geld zou kunnen besteed worden voor de stoffelijke en zedelijke belangen van het volk. Zij verklaien bij elke gelegenheid dat de beschaving en ontwikkeling der negentiende eeuw zulk een toestand van anarchie, als er nog tusschen de staten onderling bestaat, niet langer kunnen dulden. Reeds lang heeft men zich in dezen geest doen hooren, thans eischt men, als middelen om tot den lang gewenschten vrede te geraken: «algemeene ontwapening of vermindering der staande legers, en het vereffenen van internationale geschillen langs den weg van onderling overleg, door bemiddeling van bevriende staten of internationale rechtspraak.» (')

(1) Zie het voorstel van den 's Gravenhaagschcn Vredebond op de Algem. Verg. van den Algemeeuen Nederl. Vredebond, 5 Juli 1871 te Amsterdam gehouden.

Sluiten