Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wet te zien, — nadrukkelijk loochent hij dat die analogie bestaat.

In de nieuwere letterkunde op dit gebied schijnt echter ecnige vooruitgang te komen ; althans men gewaagt gedurig van „de natuur e 11 het bovennatuurlijke." De natuur i n het bovennatuurlijke, zoover als daarmeê wetten worden bedoeld, is nog een onbekende waarheid. De geestelijke wereld wordt nog altijd beschouwd als te staan buiten de natuurwet. De theologie wordt, gelijk dit steeds het geval was, nog altijd aangemerkt als geheel op zich zelf staande. Wel vindt men haar samenstelling bewonderenswaardig en prachtig — maar volgens regelen, die alleen voor haar gelden. Men valle hierover de theologie volstrekt niet hard. De natuur spreekt al zoolang, en zelfs nu nog is haar stem zwak, ja soms onhoorbaar. De wetenschap is het, die achterblijft, want de theologie moet geduldig op haar ontwikkeling wachten. Als de hoogst geplaatste onder de wetenschappen, moest de theologie het laatst komen op de baan der ontwikkeling. Voor haar is het weggelegd de eindelijke harmonie te voltooien. En toch, indien zij voortgaat langer geheel op zichzelf te staan, zullen met toenemenden nadruk protesten worden geuit, zooals wij er een vernemen in het werk „Unseen Universe", waarin wij lezen met het oog op de opvatting van de wonderen, welke door de oudere theologie verdedigd werd: „Indien zij voortgaat met zich door zulke tolken te laten leiden, zal ieder denkend wezen telkens weer teleurgesteld worden bij elke poging om deze verschijnselen te verklaren, omdat zij gezegd worden in geen fyzieke betrekking te staan tot iets, dat er aan voorafging of er op volgde ; wel beschouwd zijn zij bestemd om een heelal te vormen binnen het heelal, een stuk dat door een onoverkomelijken scheidsmuur is afgezonderd van 't gebied des wetenschappelijken onderzoeks."

Dit is de oorzaak van den achteruitgang van den godsdienst in de wereld der wetenschap. De wetenschap wil nu eenmaal niets hooren van een Groote Uitzondering. „Een terrein door onoverkomelijke scheidsmuren afgezonderd van het gebied der wetenschap" wil en mag zij niet erkennen. De natuur heeft haar die les geleerd, en de natuur heeft gelijk, 't Is de taak der wetenschap, hier de natuur tot eiken prijs te verdedigen.

Sluiten