Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

met een groot en goed afgebakend deel van de omeevine

. ö o"

namelijk het geluid. Ten opzichte van die „uitwendige betrekking , leeft hij niet meer. hen deel van hem kan naar waarheid beschouwd worden als gevoelloos of „dood". Iemand die bovendien blind werd, is gesloten buiten de gemeenschap met een ander aanzienlijk deel van zijn omgeving. De schoonheid van zee en lucht, de vormen van lucht en bergen, de gelaatstrekken, de gebaren van vrienden, zijn voor hem alsof zij er niet waren. Ze zijn er, tastbaar en werkelijk — maar niet voor hem: hij is in nog sterker mate „dood." Stel verder, dat hij wordt aangetast door eenige krankheid in zijn hersenen. Zijn geheele brein is aangedaan, en de gevoelszenuwen, het middenpunt en middel van zijn gemeenschap met zijn omgeving, houden op, hem in kennis te stellen met hetgeen voorvalt in de wereld buiten hem. Die wereld is li nog altijd maar niet voor hem ; hij is in nog sterker mate „dood. En zoo gaat de dood der deelen voort. Hij wordt hoe langer hoe minder levend. „Ware ons dierlijk lichaam niet zulk een samengesteld lichaam, gelijk wij zagen dat het is, zoo zou de dood aan ons zich voordoen als een eenvoudige trapsgewijze ontbinding of oplossing, en het „zonder iets was de laatste trap van het trapsgewijs verlies van grondkrachten."

Maar het laatste stort eenig belangrijk deel van het zuiver dierlijk lichaam, dat overbleef, ineen. De samenhang met de andere deelen is zeer nauw, en het ophouden der correspondentie met het eene verstoort de werking van de overige. Iets centraals is gebroken, en nu zijn alle andere deelen buiten werking gesteld. De longen weigeren te correspondeeren met de lucht, het hart met het bloed. Nu is er in 't geheel geen gemeenschap meer met de omgeving — het ding, want nu is het een ding, is „dood."

Dit is dus de dood : „een gedeelte van het steigerwerk stort ineen, „ t een of ander wordt gebroken" ; en die woorden, waarmeê wij de tijdvakken des doods aanduiden, gelden nu in haar volle kracht, t Zijn verschillende manieren om te zeggen, dat „do correspondentie" heeft opgehouden. En de wetenschappelijke beteekenis van het woord „dood" is nu volkomen begrijpelijk. Sterven is dat ineenstorten van het organisme.

Sluiten