Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voorwaarden kan voldoen, en haar aanhangers maken er geen aanspraak op, het eeuwige leven te bezitten. Zij stelt alleen de vereischte voorwaarden, zonder voor zich zelf er belang bij te hebben, of er eenig organisme ooit zich zal voordoen of nu reeds bestaat, dat die voorwaarden vervult. De eisch van den godsdienst is echter juist deze, dat er organismen zijn, die het eeuwige leven bezitten. En dit is het probleem, dat wij hebben op te lossen : Voldoen zij, die belijden het eeuwige leven te hebben, aan de eischen, die de wetenschap vordert, of zijn dat geheel andere voorwaarden ? In één woord ; is de Christelijke opvatting van het Christelijk leven wetenschappelijk ?

Het mag onnoodig genoemd worden reeds dadelijk op te merken, dat de definitie van 't eeuwige leven, welke de wetenschap aan de hand deed, niet gegeven werd met het oog op den godsdienst. Het moet inderdaad de laatste gedachte zijn geweest van den denker, die ons hier voornamelijk voor den geest staat, dat hij door aan te toonen, dat het leven krachtens zijn aard, noodzakelijkerwijs eeuwig is, een dienst bewees aan de theologie.

De heer Herbert Spencer — want aan hem zijn wij haar verplicht — zou de eerste zijn, om de onpartijdigheid van zijn definitie te erkennen ; en uit het verband, waarin zij in zijn geschriften voorkomt, is het duidelijk, dat hij den godsdienst niet op het oog had. Met groote nauwkeurigheid heeft hij de betrekking ontleed tusschen omgeving en leven. Hij ontwikkelt het beginsel, krachtens hetwelk 't leven hoog staat of laag, lang duurt of kort. Hij toont aan, waarom organismen leven, en waarom zij sterven. En ten slotte begrijpt hij een toestand der dingen, waarin een organisme nooit sterven zou, — waarin het zou genieten een voortdurend en volmaakt leven. Dit is, zooals van zelf spreekt, voor hem niet meer dan een bespiegeling. Het eeuwige leven is een biologisch nevenbeeld ; de voorwaarden, welke er toe vereischt worden, bestaan niet in de natuurlijke wereld. De definitie is dus volkomen onpartijdig en onafhankelijk. Een volmaakt leven is voor de wetenschap niet meer dan een ding, dat theoretisch mogelijk is — evenals een volkomen ledig. — Voordat wij, met zoovele woorden, de definitie mededeelen van den heer

Sluiten