Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de biologie zich bezig houdt, bereikt de evolutie haar toppunt in de kennis.

Op welk punt van de zoologische schaal deze gemeenschapsoefening, of deze reeks van gemeenschapsoefeningen ook moge aanvangen — het staat vast, dat er geen hoogeie is. In haar gebrekkige kindsheid, waar we haar allereerste beginselen aantreffen in het dierlijk verstand, is zij reeds iets zoo wonderbaars, dat zij ieder nadenkend en ernstig waarnemer met verbazing vervult. Zelfs zijn onder de ongewervelde dieren deze of sooitgelijke gaven op zulk een verwonderlijke wijze verspreid, dat de natuurkundigen nu niet aarzelen, om op grond van 't aan deze nederige dieren geschonken verstand, sommigen hunner te plaatsen naast den mensch zelf. Inderdaad is in de natuur niets zoo ongelijk aan de overige natuur, niets zoo profetisch heenw ijzend naai hetgeen er bovenstaat, niets zoo bovennatuurlijk, fc.n zoo als het zich openbaart in den mensch, die de schepping kroont met zijn allesomvattend bewustzijn, — daar is slechts één woord voor om zijn kennis te beschrijven ; zij is goddelijk. Indien er dan van dit punt uit eenige verdere ontwikkeling is, moet die kennis ongetwijfeld de weg der gemeenschap zijn, waarlangs die ontwikkeling zal plaats hebben. Die genieenschap (correspondentie) is groot genoeg om ontwikkeling te eischen ; en toch is zij gering genoeg, om haar te behoeven. Dc heerlijkheid van hetgeen betrekkelijkerwijs reeds is voltooid, is de waarborg voor de mogelijkheid van grooter dingen ; het weinig beteekenendc van hetgeen volstrekt tot stand gebracht werd, sluit de waarschijnlijkheid in zich van nog schooner zegepralen. Indien iets in de menschheid bestemd is, om vooruit te gaan, dan moest het dit zijn. Andere middelen van gemeenschap zullen ook voortgaan en voortduren, en wederom andere kunnen wij getroost prijs geven. Maar deze kennis kan niet ophouden. Deze gemeenschap — deze reeksen van gemeenschap, want zij is zeer samengesteld — is zij het niet, waaraan de menschen eenparig de gedachte zullen verbinden van het eeuwig leven ? Is er iets anders, waaraan zij haar zouden vastknoopen willen ? Is er iets beters te begrijpen, iets waardigers, rijkers, cdelcrs, iets, dat ons een hooger vorm van evolutie te zien kan geven,

Sluiten