Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

langs hij is afgegleden, dat hij duim voor duim de richting moet terugzoeken, die hij uit het oog had verloren, terwijl hij met zich sleepen moet den ontzachlijken last van het hem eigen geworden weerstreven, en nauwelijks neet, of hij moet worden aangemoedigd of ontmoedigd door de neêrdrukkende herinnering aan zijn voorafgeganen val.

Wij hebben hier echter niet te spreken over de fyziologie van den teruggang. Ook behoeven wij hier niet uitvoeriger m t licht te stellen, dat parasitisme altijd gepaard gaat met ontaarding. Wij willen liever een of twee hoofdrichtingen in t godsdienstig leven van onzen tijd onderzoeken, welke rechtstreeks of zijdelings de parasitische leefwijze met zich voeren, en over duizende slachtoffers, die zulks niet vermoeden, aie verborgen en schrikverwekkende straffen brengen, welke wij zoo even genoemd hebben.

1 wee hoofdoorzaken zijn den biologist bekend, als leidende tot het aannemen van de parasitische leefwijze. Ze zijn, in de eerste plaats, de verzoeking om zich veiligheid te verze-eren, zonder dat men zijn vermogens inspant; en. ten tweede, de neiging om voedsel te vinden, zonder er voor te ai eiden. De eerste oorzaak is in de meeste gevallen wel de aanleiding en inleiding tot al het volgende. Het dier, dat eerst slechts bescherming zoekt, ontdekt onverwachts, dat het daarenboven een zekere hoeveelheid voedsel kan vinden, ^erst misschien door den drang der omstandigheden er toe gedreven, zijn gastheer een maal te ontstelen of om te komen, verkrijgt het van lieverlede de gewoonte om al zijn behoeften te putten uit dezelfde bron, en aldus wordt het na verloop van tijd een bepaalde parasiet. Welke ook zijn oorspronmoge zijn, dit staat vast, dat de hoofdkwaal van het parast tisme samenhangt 'met de latere kwestie der voeding. 'Beschutting of veiligheid alleen is voor de natuur van ondergeschikt o schoon niet van onbeduidend belang. En terwijl het organisme een deel van zijn organisatie inboet bij elke manier om zijn vijanden te ontkomen, welke geen persoonlijke inspanning vereischt, zoo volgt toch de geheele ontaarding van het geheele systeem eerst op het verwaarloozen of misbruiken van de voedingsorganen en hun werkzaamheden. De richting, waarin wij nu de verdere toepassing hebben

Sluiten