Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een toegewijd geloof erin, waardoor zijn geest op zijn sterfbed bevrijd was van alle angst en twijfel. Een ander, wiens vijandelijke ongeloovigheid hem op verschillende wijzen verleidde tot een werkelijk laakbaar gedrag, heeft naar ik zie, kort geleden heel wat geschreven in de publicaties van de genoemde vereeniging om de werkelijkheid te bevestigen van de manifestaties, die Hem! hadden overtuigd — een in 't oogvallend voorbeeld van één soort dwaasheid, die in de bestudeering van het spirit(ual) isme zooveel voorkomt, — nl. het hechten van een overgroot belang aan de bijzondere ondervindingen, die ten slotte "Mij" overtuigden. Voor ieder onzer in 't bijzonder is natuurlijk onze eigen ondervinding belangrijk; maar schrijvers als Dr. Richard Hodgson, die langen tijd tegen "het gelooven" hebben gestreden, schijnen te meenen, dat wanneer zijzelf bekeerd zijn, dat feit ook voor de geheele wereld van groote beteekenis moet zijn. leder zoodanig persoon is slechts één meer bij de millioenen, die hun geheele leven ermede bekend zijn geweest, en de andere millioenen, die onwetend en bevooroordeeld zijn, blijven dat even sterk als tevoren. Misschien echter helpt elke kleinigheid. Eén druppel die in zee valt, vermeerdert de hoeveelheid water in den Oceaan, en de bekeering van Dr. Hodgson kan hare waarde bezitten. Maar deze overdenkingen leiden mij af van de kalmere wetenschappelijke aanzichten van het vraagstuk, dat wij behandelen.

Zooals ik reeds aantoonde is de wijze waarop men het spirit(ual)isme niet moet onderzoeken, als het brengen van een troep muzikanten naar uw forellenrijke rivier. De goede manier waarop men moet beginnen te onderzoeken is te lezen, niet zelf nasporingen te doen, totdat gij het onderwerp waarmede gij bezig zijt, begrijpt. Indien ge iets zoudt willen weten over chemie zoudt ge niet beginnen met een chemiker op te zoeken om een laboratorium voor u van het noodige te voorzien en dan de dingen op goed geluk af gaan mengen, voordat ge zelfs het onderscheid tusschen zwavelzuur en kaliumchloraat kendet. Er zijn in 't Engelsch een zestal goede, oude standaardwerken over het onderwerp, die men steeds kan aanraden als de eerste boeken, die navragers behoorden te bestudeeren, onverschillig welke macht van literatuur ook later nog op dit gebied verschenen moge zijn. Ik bedoel hiermede: Crooke's "Phenomena of Spiritualism", Alfred Russell Wallace's "Modern Spiritualism", Stainton Moses' "Psychography

Sluiten