Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

plaatsen werden putten gegraven en des Dowser's voorzeggingen zijn in beide gevallen uitgekomen. In het eene geval was de put dien de geoloog aangegeven had met alle wetenschappelijke kennis gebouwd, maar hij bleef bijna droog. De andere, louter een gat in den grond, bij lange na niet zoo diep, was overvloedig gevuld.

Enkele van de correspondenten, die Professor Barrett's vragen beantwoorden — hij verzamelde getuigenis van alle deelen van het land en zelfs van alle deelen van het rijk — beschrijven proefnemingen die zij met verschillende bezitters van de waterontdekkende eigenschap geprobeerd hebben. Allereerst een Dowser over hun land latende gaan, hebben zij in het geheim aanteekeningen gemaakt van de plaatsen, die hij aanwees als gunstig om een put te graven, en hebben zich toen verzekerd van de diensten van een ander, die niets van het bezoek van den eersten man afwist. De onafhankelijke voorzeggers hebben altijd dezelfde plaatsen aangewezen, en somtijds kwam een derde ervarene tot dezelfde gevolgtrekking als twee hem onbekende voorgangers. Sommige van professor's „sceptische" correspondenten — menschen van conventioneele kennis en bekrompen verstand, die maar al te dikwijls gevonden worden in de orthodoxe tempels van iedere wetenschap—hebben, in een trotsch gevoelen van meerdere wijsheid, „beproevingen" voorgeslagen om op de „voorgewende"' bezitters van de beweerde eigenschap toe te passen; bij voorbeeld hein te blinddoeken, de poging in een donkeren nacht te herhalen, enzoovoorts. De stelselmatig werkende professor toont aan, dat onder zijn 140 gevallen al de voorgestelde beproevingen inderdaad aangewend zijn — de geblinddoekte en de herhalingstoets, bij voorbeeld, „in de gevallen 2, 6, 17, 25, 45, 69, 73, 74," en zoo door met de anderen. Hij vermeldt geen enkele door zijn sceptische correspondenten aangeboden verontschuldiging.

Ik moet mij enkele passende aanmerkingen vergunnen over het gebruik en misbruik van het woord „scepticisme". Wij moeten allen sceptisch zijn in den zin van voorzichtig te wezen om niet met open mond alles te gelooven wat ons verteld wordt. Bij sommige soorten van orthodoxie wordt scepticisme van dit soort in het bijzonder vereischt. Maar zuiverbegrepen scepticisme

Sluiten