Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wettig erkend bedrijf geworden). Zij die betrapt werden op diefstal werden opgehangen. Hun aantal bedroeg ongeveer 72000. Bedelde men en werd men geacht tot werken in staat te zijn (of er werk was, werd niet in aanmerking genomen) dan werd men de eerste maal dat 't ontdekt werd, aan een kar gebonden, gegeeseld, en moest men zweren, naar zijn geboorteplaats terug te keeren. De tweede maal werd deze executie herhaald en sneed men den ongelukkige bovendien een half oor af; de derde maal werd hij gedood.

Men ziet het, de middelen waren radicaal.

In de zeventiende eeuw begon 't gildewezen te ontaarden, 't tijdperk van de manufactuur en 't mercantilisme brak aan. Vele en groote oorlogen vermeerderden 't aantal werkzoekende gezellen enorm, maakten velen broodeloos, zoodat t bedelen in dien tijd een ware landplaag werd en 't aantal paupers zeer toenam.

Staatstusschenkomst was 't gevolg. Armenverorderingen werden in 't leven geroepen, werkhuizen hier en daar opgericht.

Allerlei bepalingen werden gemaakt om 't kwaad te onderdrukken. Een Fransche wet van 1777 bepaalde, dat ieder, die in staat was tot werken en 6 maanden niet gewerkt had, naar de galeien werd verwezen.

Zoo was in Polen bepaald, dat ieder, die geen bewijs bezat, dat hij niet tot werken in staat was, door de politie zou worden opgepakt, zoo hij werkloos was. Zijn geld werd hem dan afgenomen, zoo hij dit nog bezat, hij werd tot arbeid aan openbare werken gedwongen en alle Vrijdagen daarvoor beloond met 50 stokslagen.

* *

*

De individualistische richting, langzamerhand geboren en vooral na de groote Fransche revolutie sterk op economisch 226

Sluiten