Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

redetwisten tegen de dwaling, die zich achter de dubbelzinnige beteekenis ervan schuilhoudt, of den spot drijft met de katholieke leeraren, wanneer dezen aan onzekere woorden meer waarde geven, dan zij uit hun aard verdienen. Het duistere behoort men toe te lichten. Dit geschiedt door algemeene en bijzondere verklaringen. Om twee redenen is de schijnbare onnauwkeurigheid van enkele zegswijzen der Vaderen zeer verklaarbaar: immers schreven zij niet allen in tijdsomstandigheden, toen de verwoestingen der dwaling hen noopten ieder woord te wikken en te wegen; in de tweede plaats veroorzaakte het onderscheid tusschen het grieksche en het latijnsche taaleigen, bij sommige overzettingen, menig misverstand (1). Twee-en-dertig hoofdstukken zijn aan de verklaring van patristische plaatsen in het bijzonder gewijd; deze verklaring geldt meestal de verhevene Drievuldigheidsleer, die alleen door de nauwkeurigheid eener diepzinnige wijsbegeerte en de kinderlijke bede des geloofs naar waarheid schijnt beleden te worden. — Met het twee-en-dertigste hoofdstuk begint de Heilige het schisma door de nu geschifte getuigenissen der grieksche vaderen te bestrijden. Het schisma loochent de voortkomst van den H. Geest uit den Vader en den Zoon, de roomsche oppermacht, de wettigheid der Offerviering met ongedeesemde brooden en de louteringsplaats. Al deze dwalingen vinden volgens den schrijver hierin haar éénheid, dat zij Christus aanranden. Er is een altijddurende kamp der helsche machten tegen Christus; door de dwingelanden hebben zij lichamelijk, door de ketterijen te allen tijde geestelijkerwijze Christus' ledematen gedood. „In den grond beschouwd komen alle kettersche „dwalingen neer op een streven naar schennis van Christus' waardigheid (2)." — Meer dan veertig hoofdstukken schenken ons een aaneengeschakelde wederlegging van de schismatieke dwaalleer door aanhalingen uit de grieksche kerkvaderen. Merkwaardig zijn de gezichtspunten, waaruit het roomsche Primaat beschouwd wordt: de Paus is de eerste en grootste der

(1) Contra errores Graecorum, Prooemium, S. Thom. Opp. t. XV, p. 239, waar deze regel voor vertalen wordt gesteld: Unde ad officium boni translatoris pertinet ut ea quae sunt catholicae fidei transferens, servet sententiam, mutet autem modum loquendi secundum proprietatem linguae in quam transfert.

(2) Contra errores Graec. CXXXII; S. Thom. Opp. t. XV, p. 248. Unde si quis diligenter inspiciat haereticorum errores, ad hoe principaliter videntur tendere, ut Christi derogent dignitati.

Sluiten