Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dering, zoowel gezagvoerders als onderdanen, liet volk in zijn geheel met al zijne standen. Ofwel wordt het meer beperkt gezegd van het staatsgezag, dat de gemeenschap, waarvan het lid is, bestuurt, afgezien van den vorm, waarin het optreedt, hetzij als eenhoofdig bestuur, hetzij als volksregeering of hoe ook. Het volk, in tegenstelling van de bestuurders, maakt deel uit van den staat als gemeenschap, maar is onderworpen aan den staat als gezag. Wanneer men zegt: de staat moet waken voor de handhaving der wetten, dan wijst men een plicht aan van het sla&ïsgezag. .Maar in de stelling, dat men in sommige omstandigheden zijn leven voor den staat moet wagen, is er sprake van de staats//^eenschaj>.

55. Daar de staatsgemeenschap eene maatschappij is, wat niemand zal ontkennen, zal het, om haar eigenaardig karakter te bepalen, noodig zijn vooraf het wezen na te gaan van eene maatschappij in het algemeen. W at is eene maatschappij ? Zoo in het algemeen genomen vallen onder dat begrip allerlei vereenigingen: de Kerk, de staat, het huisgezin, maar ook vereenigingen van liefdadigheid, van uitspanning, tot beoefening van eene of andere wetenschap, tot verkrijging van gemeenschappelijke voordeelen enz.. Wat is in dien algemeenen zin opgevat eene maatschappij?

Wie de zaak aandachtig beschouwt zal vrede nemen met dit antwoord : eene maatschappij is eene standvastige vereeniging van menschen, die in onderlinge samenwerking een gemeenschappelijk doel nastreven. Dit vindt men terug in alles, wat wij als eene maatschappij erkennen.

Sluiten