Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zegt te erkennen, maar dan een God met beperkt gezag en beperkte bevoegdheid, kan zich daarvan niet losmaken.

Op godsdienstig, zedelijk en wijsgeerig gebied ontmoeten wij het liberalisme als rationalisme. De onbeperkte autonomie der individueele rede schenkt aan ieder de volstrekte vrijheid van denken. Geen dogmata, geen overlevering welke ook. Ieders geest werkt zelfstandig en verzadigt zich aan de vruchten van zijn eigen arbeid. Het zijn de vrijdenkers, „het denkend deel der natie," dat te hoog staat om zich door leeringen van anderen op het sleeptouw te laten nemen.

Hiermee hangt samen de vrijheid van zijne meeningen en beginselen te verkondigen. Het strijdt tegen de den mensch toekomende vrijheid hem hierin eenige belemmering in den weg te leggen. Hoedanig die begrippen ook zijn. hoe goddeloos en onzedelijk, hoe stootend voor anderen, hoe aandruischend tegen orde en gezag, de oppermachtige rede heeft ze uitgebroed; dat is genoeg, daardoor hebben zij recht van bestaan en verdienen eerbiediging. Men kan vrij een christendom voorstaan, mits niet een leerstellig. Men kan de zedelijkheid bevorderen, mits de onafhankelijke moraal. Elk volk brengt zelf zijn eigen godsdienst en moraal voort.

Zoo is het begrijpelijk, waarom de verkondiging deigevaarlijkste theorieën verdedigers vindt; waarom men straffeloosheid vordert voor het verspreiden der ergerlijkste leeringen; waarom men tegenover de verbreiding der meest zedelooze stellingen een eerbiedige houding aanneemt. I)e absolute vrijheid van denken en leeren moet wel schromelijk zijn in hare gevolgen. En

Sluiten